Jannetta ('Jet') van Krieken is verguld met het KunstKado van Merel Rutgers. Hierin heeft Merel het door haar getheatraliseerde levensverhaal van Jet 'verpakt'. Foto: Rudi Hofman

Jannetta ('Jet') van Krieken is verguld met het KunstKado van Merel Rutgers. Hierin heeft Merel het door haar getheatraliseerde levensverhaal van Jet 'verpakt'. Foto: Rudi Hofman

Zutphense Merel haalt al fietsend levensverhalen van kwetsbare ouderen op om hun bestaan te vieren

Algemeen Zutphen

ZUTPHEN - Merel Rutgers (29) uit Zutphen is de bedenker van De Vragendrager; een kunstdienst waarmee zij kwetsbare ouderen in de Achterhoek letterlijk en figuurlijk in beweging wil krijgen. Daarnaast legt zij hun levensverhalen vast. “Als je geen verhaal meer kunt vertellen, dan verdwijn je voor mijn gevoel echt”, zegt Rutgers.

Door Rudi Hofman

In het Odensehuis Zutphen heeft de 81-jarige Jannetta van Krieken (roepnaam Jet) zojuist via een audioboodschap haar op unieke wijze vormgegeven levensverhaal gehoord en zij is zichtbaar onder de indruk. Naast haar zit theatermaker Merel Rutgers, die verantwoordelijk is voor dit poëtische hoogstandje dat bol staat van subtiele details en symboliek.

De audioboodschap is door Merel ‘verpakt’ in een veelkleurig speelgoedtreintje, dat zij als KunstKado voor Jet heeft uitgekozen. “Tijdens een van onze gesprekken heb ik Jet gevraagd naar haar grootste droom. Daarop antwoordde zij dat zij heel graag eens met de trein naar Japan had willen reizen. De titel van haar levensverhaal is dan ook ‘Met de trein naar Japan’.” 

Geheugenklachten
Jet is een van de trouwe bezoekers van het Odensehuis Zutphen. Op deze inloopvoorziening aan de Martinetsingel kunnen mensen met beginnende dementie of geheugenklachten elkaar in een gezellige en inspirerende sfeer ontmoeten en samen activiteiten ondernemen. Jets favoriete bezigheden zijn muziek, bewegen op de stoel en schilderen en tekenen.

Coördinator Willemien Hak vertelt dat de deelname aan De Vragendrager voor haar organisatie een pilot (proefproject) is. “Ik heb voor Jet gekozen, omdat ik het haar gewoon gun. We zijn heel erg enthousiast over het werk van Merel en hopen dat we dit vaker met bezoekers kunnen doen.”

Duofiets
Normaal bestaat een Vragendragertraject uit vier ritten op een duofiets waarbij zij samen met een kwetsbare oudere langs belangrijke plekken uit zijn of haar leven rijdt. Dit kunnen bijvoorbeeld een school, kerk of speeltuin zijn. “Universele plekken waarvoor je niet per se naar de stad of het dorp hoeft te gaan waar iemand is opgegroeid”, legt de enthousiaste theatermaker uit. “Uiteindelijk komt hier een verhaal voor en over de oudere uit, maar dan getheatraliseerd.”

Door de broze gezondheid van Jet hebben zij en Merel slechts één keer samen op de fiets gezeten. Daarna spraken zij elkaar meerdere keren uitgebreid bij Jet thuis. Hierbij kwamen de dikke fotoboeken van de geboren Delftse goed van pas. “Het was heel fijn en voelde net alsof er een vriendin op bezoek was geweest”, zegt de in een aanleunwoning van de Polbeek wonende Van Krieken.

Zien en gehoord worden
Het idee voor De Vragendrager kreeg Merel toen zij studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Daarna volgden pilots in Utrecht, Arnhem, Deventer en nu dus ook Zutphen, waar zij sinds kort is neergestreken. “Dit is een kunstdienst waarbij ik familie en zorgmedewerkers ontzorg en tegelijkertijd de doelgroep zich gezien en gehoord laat voelen. Ik wil namelijk verhalen vertellen die niet gehoord worden en anders verdwijnen. Dus ik dacht waarom nieuwe verhalen maken als er in talloze (verzorgings)huizen bestaande liggen te wachten?”

Merel vervolgt: “Juist nu er steeds meer verhalen bij komen, maar we geen tijd hebben om hierna te luisteren, wil ik met deze dienst het bestaan van deze ouderen vieren. Wij mensen bestaan uit verhalen en als je geen verhaal meer kunt vertellen, dan verdwijn je voor mijn gevoel echt. Ik wil graag nog meer ouderen bereiken en blij maken met deze dienst. Andere (zorg)organisaties, maar ook familieleden of mantelzorgers kunnen een kwetsbare oudere aanmelden voor De Vragendrager. Voor hem of haar levert dat een uniek cadeau op.”

Waardevolle herinnering
Bij Jannetta van Krieken is de theatermaker volledig geslaagd in haar opzet. “Het heeft me heel goed gedaan, ik ben nu wat rustiger”, zegt zij. Jet denkt dat het speelgoedtreintje met haar levensverhaal later een waardevolle herinnering zal zijn voor haar kinderen en kleinkinderen.

Kijk voor meer informatie op vragendrager.nl