Achterhoeks vragenvuur met Gijs Wilbrink

ACHTERHOEK - Gijs Wilbrink deed literair Nederland op z’n grondvesten schudden met De Beesten. Zijn debuutroman speelt zich af in een decor van Achterhoekse bossen, ons-kent-ons-dorpen en motorcross. De schrijver werd bedolven onder vele sterren en lovende woorden van Volkskrant- en NRC-recensenten. De Zwarte Cross hengelde hem zelfs binnen als programmeur van het splinternieuwe Verhalencafé Het Ezelsoor.  

Scoren bij MSM-journalisten is niet zo moeilijk, om over de festivalorganisatie nog maar te zwijgen. Daarom vaardigde de onderzoeksredactie van deze krant de ‘Sven Kockelman van het Nedersaksisch taalgebied’ af om de in Utrecht woonachtige schrijver eens stevig aan de tand te voelen. 

Met het angstzweet in de bilnaad zit Wilbrink klaar voor de test die bepaalt of hij zich nog wel een echte Achterhoeker mag noemen. Opoe Begeerdink luistert mee en fungeert als ongevraagd jurylid. 

We beginnen niet al te moeilijk. Wat is de betekenis van de Achterhoekse vlag?  
“Ik heb mijn eigen interpretatie. De lijnen van het kruis zijn niet recht maar gebogen, als je die buiten het kader van de vlag doortrekt, zouden ze de acht (8) van Achterhoek kunnen vormen.”

Opoe: “Dat is noe waorumme ie nog bie dat achterlijke campingsufferdje warkt en den van Wilbrink met zien creatieve geest ver buut’n de Achterhook bekend is.”
- “Bemeuj oe d’r niet met. En het is trouwens intergalactisch campingsufferdje!”

En Wilbrink, je moet nu kiezen:
A. helemaal niks, het is gewoon een mooi plaatje
B. Dat zijn natuurlijk de kleuren van de Grolsch, ons oorspronkelijk Achterhoekse bier!
C. Het staat voor het coulisselandschap met weides, bossen en kronkelige wegen

“Het lijkt mij een combinatie van B en C, maar dan ga ik voor C.” 

Nou, het eerste punt is binnen hoor. Volgende vraag. Hoe groot is de Achterhoek?
A. 853 vierkante kilometer
B. 1476 vierkante kilometer
C. 1844 vierkante kilometer

“Poeh, ik gok op de middelste. B” 

Opoe: “Toch nog een overeenkomst, mien jong. Zo kwam ie deur het theorie-examen veur ow melkdiploma.” 

Weer goed. De hoeveelste editie van de Zwarte Cross is dit?
“Ergens in de jaren negentig begonnen… Ik gok de 28ste editie. Dit wordt voor mij de derde keer. Tijdens het schrijven van De Beesten ben ik geweest om inspiratie op te doen. Waar kun je de sfeer van de Achterhoek en motorcross beter proeven dan hier?”

Fout! Het is de 25ste editie. We zetten nu een tandje bij en gaan naar de wat meer intellectuele vragen. Hoeveel Achterhoekse en Liemerse uitdrukkingen voor ‘kwajongen’ staan er in het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD)?
“Zeker tien, misschien wel meer. Ik ga voor veertien.”

Dat had je gedacht, mooi’n vlaegel! Je zit er kats naast, rekkel. Onze rijke taal kent er maar liefst 68, blikskaterse jonge. Volgende vraag: Wat betekent ‘onder ’n draod deur vrett’n?
“Uh, koek happen?”

Fout! Het betekent vreemdgaan.
“Geweldig! Als ik dit eerder had geweten, dan had ik deze uitspraak zeker in mijn boek verwerkt.”

En dan te bedenken dat we nu pas bij de high culture-vragen zijn aanbeland. Maak deze songtekst af: ‘Roomse Ronnie was een…’
[Lange stilte] “Rauwe keerl? Van Jovink? Nee, dit is echt aan mij voorbijgegaan. In mijn puberteit hield ik van punk. Jovink stond niet op de radar.”

Cultuurbarbaar. Waar staat H.A.L.V.U voor?
“Høkers van de wereld… Wacht even, dit weet ik. Høkers Aller Lande Verenigt U!”

Heel goed! Dan nu de laatste vraag en als je die goed hebt, krijg je nog een bonusvraag. Wat zijn Gerrit Wolsink, Broer Dirx en Eric Geboers?
“Motocrossers natuurlijk! De crosscarrière van Tom Keller uit De Beesten is voor een groot deel gebaseerd op die van Gerrit Wolsink, de vliegende tandarts.”

Correct! En ook de bonusvraag goed zonder dat ik die had gesteld. Een ruime voldoende, Wilbrink. Vooruit, je mag blijven!

Dit verhaal stond in de zaterdageditie van Harder! - het intergalactisch campinsufferdje boordevol festivalnieuws. Lees hier de krant van vrijdag en hier die van zondag.