Tien jaar samenwerking ‘Arfgood’ Aalten, Oost Gelre en Winterswijk

BREDEVOORT - De gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk werken tien jaar samen op het gebied van erfgoed en dat moest gevierd worden. Dat gebeurde op 17 november in de Koppelkerk in Bredevoort in aanwezigheid van zo’n zestig betrokkenen, bestuurders en ambtenaren. Bij die gelegenheid werd de derde gezamenlijke Arfgoodnota gepresenteerd, heel origineel geschreven in het Achterhoeks dialect. Vanwege de slechte belichting gebeurde de presentatie in een schemerige omgeving. Ofwel in goed Achterhoeks: in ’t tweeduuster.

Door Jos Wessels

Wat is erfgoed?
Wat is erfgoed en wat hebben we eraan? Frank Strolenberg van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed houdt een bevlogen verhaal. Erfgoed zijn ‘stenen’, dus monumenten. Erfgoed zijn ook verhalen die doorverteld worden. Erfgoed zijn tradities die zorgen voor verbinding in dorpen en buurtschappen. Erfgoed is niet star: je kunt oude monumenten aanpassen aan nieuwe functies, bijvoorbeeld door iets in, aan, op of voor te bouwen.
Ook voor bestaand landschapserfgoed vindt men nieuwe functies. Zo zijn kerkenpaden in Zieuwent nu fietspaden geworden. En hebben de verdedigingswerken van Groenlo een functie in de Slag om Grolle.
Erfgoed levert ook geld op. Zo stijgen huizen nabij een monument in waarde. En de tien belangrijkste centra van Nederland hebben allemaal historische binnensteden. De toerist zit liever op een terras bij een kerk of een ander historisch gebouw dan in een nieuwbouwwijk.
Het belangrijkst is misschien wel dat wij in de moderne snelle ontwikkelingen de lijn naar vroeger willen blijven zien. Of zoals Strolenberg het zegt: “Geef de toekomst een verleden.”

Traditie en vernieuwing in Huppel Henxel
De tweede spreker is Joanne te Winkel, opgegroeid en nu wonend op boerderij Joesman in het Winterswijkse Huppel Henxel. Aan de hand van foto’s toont zij de ontwikkeling van het agrarische familiebedrijf, van het gemengd bedrijf-met-trekpaard in de jaren 1950 naar de ligboxenstal in de jaren 1980 tot het afstoten van het vee en de overgang naar akkerbouw rond 2020.
Als een rode draad loopt door haar verhaal, het Huppels Henxelse volksfeest. Al meer dan honderd jaar rijdt een familielid te paard voorop in de optocht. Het feest wordt gevierd op het erf van boerderij Joesman. Hoe moet dat als de boerderij een andere functie krijgt en wat doet dat met de naoberschop?
Momenteel werken Joanne en haar familie aan nieuwe functies voor de oude boerderij. Een voorbeeld van levend erfgoed.

‘Wi-j doet ‘t samen’
Vooraf werd de derde erfgoednota gepresenteerd aan gemeentelijke bestuurders. In de nota aandacht voor de bereikte resultaten en de plannen voor de toekomst. Ook de verbinding met landelijk beleid en met andere beleidsterreinen van de gemeente worden gelegd.
De intergemeentelijke samenwerking verloopt uitstekend. Men kan expertise bij elkaar inzetten. Maar het komt natuurlijk vooral door het grotendeels hetzelfde Achterhoekse verleden, van boerderijvormen en taal en naoberschapstradities.
Dit alles onder het motto: ‘Erfgoed als noodzaak, samenwerking als voorwaarde’.