Typisch Nederlands? Het ‘krenterige’ stereotype leeft voort bij grensshoppen in Duitsland

REGIO – Met de brandstofprijzen op een historisch hoog niveau is een jarenlange trend nog meer zichtbaar geworden: Nederlanders die voor goedkope benzine en boodschappen afreizen naar Duitsland. Gaat het hier puur om economische verstandige keuzes of bevestigd dit een hardnekkig stereotype, dat van de Nederlandse zuinigheid? 

Dat Nederlanders als zuinig en soms zelfs gierig worden gezien, is alom bekend. Tegelijkertijd is niet te ontkennen dat veel producten in Duitsland goedkoper zijn, aldus een onderzoek van Kassa uit 2025. Dit leidt ertoe dat 65 procent van de Nederlanders weleens boodschappen doet net over de grens. ‘Veel van hen gaan maandelijks naar Duitsland voor levensmiddelen, brandstof en drogisterijproducten. Bijna 40 procent van deze mensen zegt meer dan 50 euro te besparen tijdens deze tripjes over de grens’, aldus het onderzoek.

Waar dit al sterk opgaat voor mensen in de grensregio, zoals de Achterhoek, heeft Kassa zelfs berekend dat het goedkoper is om vanuit Utrecht met de auto de grens over te gaan om te tanken en boodschappen te doen: ‘Ook dan ben je nog steeds 20 euro goedkoper uit’.

Twee keer goedkoper
Een bijzonder sterk verschil is te zien tussen de prijzen die Duitse en Nederlandse drogisterijen hanteren. Kassa vergeleek bij twee grote drogisterijketens, Kruidvat in Nederland en DM in Duitsland, de prijzen van dertien A-merk producten. Hieruit blijkt dat Duitsers gemiddeld twee keer goedkoper uit zijn voor precies dezelfde producten.

De zogenaamde aanbiedingen die Nederlandse drogisterijen hanteren zijn hier mede schuldig aan. Deze bestaan vaak uit 1+1 gratis-acties, terwijl Duitse winkels veelal een vaste lage prijs bieden. Hierdoor krijgt de Nederlandse consument het idee dat ze goedkoop uit zijn, terwijl een meerderheid van de omzet van drogisterijen vanuit aanbiedingen wordt gehaald.

Inflatie
Een ander aspect dat een verklaring kan geven voor de ‘krenterigheid’ van de Nederlandse consument zijn inflatiecijfers. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de laatste twee jaar de inflatie in Nederland veelal een procentpunt hoger ligt dan in Duitsland. Uitschieters zijn daarnaast te zien in 2022, toen door de Coronacrisis en vervolgens de energiecrisis de inflatie in Nederland significant hoger was dan in Duitsland. Volgens de zogeheten ‘geharmoniseerde consumentenprijsindex’ was september van dat jaar het grootste verschil te zien: Nederland zag een inflatie van 17,1 procent, Duitsland 11 procent.

Spasamkeit
Het stereotype van de ‘krenterige’ Hollander bestaat dus niet zonder reden. Als veel producten hier duurder zijn, moeten we immers de hand meer op de knip houden.

Daarnaast blijkt uit onderzoek uit 2024 dat zuinigheid niet een exclusief Nederlands fenomeen is. Juist de Duitsers hebben een reputatie voor zogenaamde Sparsamkeit stelt historicus Rolf-Ulrich Kunze. Duitsers hebben sinds 1950 een cultureel ideaal opgebouwd van spaarzaamheid, stelt hij, en economisch onderzoek bevestigd dit: Duiters hebben bijzonder stabiel spaargedrag, 40 procent van de huishoudens spaart elke maand.

Kortom, Duitsers en Nederlanders kunnen de handen ineen slaan en samen de Duitse supermarkt inlopen voor de weekboodschappen.