Grote zorgen om hernieuwde plannen zandafgraving

SUDERWICK - Toen de firma Holemans uit het Duitse Rees in april 2011 met het plan kwam om circa 100 hectare zand en grind af te graven in Suderwick op de grens met Dinxperlo, kwamen Werner Brand, George Donkersloot en Bert Wesseloo meteen in actie. De plannen riepen grote weerstand op onder de inwoners van Suderwick én Dinxperlo. Vele vergaderingen, persmomenten en een handtekeningen actie volgden. In juni 2011 werden zo’n 5.000 handtekeningen uit Suderwick en Dinxperlo overhandigd aan zowel de burgemeesters van Bocholt als van de gemeente Aalten. In het eerste kwartaal van 2012 volgden aan beide zijde van de grens het politieke besluit om tegen de plannen voor een afgraving te stemmen. Bovenstaande was tevens de aanleiding tot de oprichting van Burgerinitiatief (B.I.) Dinxperwick in juni 2012. Vanaf dat moment zou de naam Dinxperwick een veelgebruikt begrip worden.

Door Iris Jansen

Alle grote inspanningen zowel vóór als achter de schermen hadden tot gevolg dat de firma Holemans geen vergunning kreeg, maar dat het gebied wel als reservegebied werd aangewezen in het Regionalplan Münsterland. Nu, bijna 15 jaar later, haalt de firma uit Rees wéér de plannen uit de kast en komt de B.I. Dinxperwick wéér meteen in actie om in Suderwick de afgraving te verhinderen.
“We pakken de strijd weer op”, zo luidt het vastberaden antwoord van voorzitter Werner Brand tijdens de jaarvergadering van B.I. Dinxperwick. “Gelukkig weten we ons gesterkt door de CDU, Grünen en SPD in de Bocholtse politiek, die er net zoals de Suderwickers totaal afwijzend tegenover staan. Ook vanuit Dinxperlo kunnen we weer rekenen op ondersteuning, want het betreft ook Dinxperlo. Het gebied waar het nog steeds om gaat, is thans met nog meer hectaren uitgebreid als winningsgebied en loopt vanaf de Keupenstraat, Hahnenpatt langs de Evangelische Begraafplaats, de Elf-Apostel-weg langs het hertenkamp ver door richting Spork en IJzerlo. Langs de Nederlandse grens loopt het gebied parallel aan de Snijdersveerbeek, voorbij de groene grens tot aan IJzerlo.”

Flora en fauna
Bert Wesseloo: “Dit mooie gebied waar nu velden, akkers, beekjes en natuurgebieden met zijn uitgebreide flora en fauna zijn, zou in enkele jaren kunnen veranderen in een kale, gerooide vlakte met industriële installaties, bergen zand en grind, aan- en afrijdende vrachtwagens en vieze wegen. De natuur en de dieren die daar leven, moeten plaatsmaken voor zandzuigers en meters diepe watergaten. Projecteer de installaties en het terrein van Breels bij Anholt in het aangewezen gebied in Suderwick en het wordt duidelijk hoe ingrijpend het landschap voor altijd zal veranderen. Het zoveelste baggergat in Münsterland zal voor eeuwig op de kaart te vinden zijn.”
Brand vult aan: “Destijds hebben zo’n 5.000 handtekeningen vanuit Suderwick en Dinxperlo kunnen verhinderen bij de Duitse instanties, dat de firma Holemans toestemming heeft gekregen om het gebied af te graven. Wel bleef het gebied destijds als reservegebied op het Regionalplan ingetekend staan. En nu, vroeger dan verwacht, begint de geschiedenis weer van voren af aan.”

Wesseloo: “Afgezien van de vernietiging van dit mooie gebied, is de overlast niet te onderschatten. Denk alleen al aan de luchtvervuiling vanwege de uitstoot van honderden vrachtwagens die per dag zand en grind rijden. De luchtkwaliteit is nu al grenswaardig in Dinxperlo. In het kader van de nieuwe Omgevingswet heeft Ingenieursbureau Haskoning een onderzoek gedaan naar de luchtkwaliteit van de gemeente Aalten. In Dinxperlo ligt de norm al boven het landelijk gemiddelde en op sommige punten net boven de WOH-advieswaarden. Wanneer we spreken over een toename van minstens tweehonderd vrachtwagenbewegingen per dag, zal dat een grote toename zijn van fijnstof en NO-2. En de toegenomen luchtvervuiling zal naast Suderwick ook Dinxperlo bereiken, gezien de uitvalswegen en de aansluiting op het grotere wegennet. En dan te bedenken dat veel grind naar Nederland wordt geëxporteerd. Aangezien Suderwick en Dinxperlo vlak bij het geplande afgravingsgebied liggen, is de kans zeer groot dat de luchtkwaliteit in beide dorpen er slechter op wordt.”

Grondwater
Brand: “En dan heeft de invloed van de afgraving ook een niet te onderschatten invloed op het grondwater in het gebied én op het aangrenzende waterwingebied aan de Nederlandse kant. Suderwick ligt in het driestromengebied van de Boven-Slinge/Bielheimerbeek, de Bocholter Aa/ Aa-strang en de Issel/ Oude IJssel. Daar tussen liggen allemaal beekjes en kleine stroompjes, als een waternet. Door het grote grindbed wat hier aanwezig is, wordt het grondwater gezuiverd en aan de Dinxperlose kant wordt het waterwingebied daarmee gevoed. Wanneer zoveel hectaren wordt afgegraven en het waternet onderbroken, heeft dat een enorme invloed op het grondwater en de drinkwatervoorziening. Wanneer je dan ook de klimatologische veranderingen en het dreigend tekort aan drinkwater daarbij optelt, is het onverantwoord om hier een vergunning af te geven voor een zandafgraving.”
Wesseloo haakt daarop in: ”Je moet je ook realiseren dat er enorm veel water verdampt van het oppervlaktewater. Bij een waterplas van 120 hectare zal volgens het Waterschap Rijn IJssel 720 miljoen liter water per jaar verdampen. Dat wordt deels aangevuld door de regen die van tijd van tijd zal vallen, maar het meeste komt vanuit het grondwater. Wanneer de verdamping groter is dan de neerslag, zakt het grondwaterpeil nog harder.”
Brand en Wesseloo zien vele goede redenen waarom een afgraving in dit kwetsbare gebied meer dan onwenselijk is.

‘Projekt Suderwick’
Onlangs heeft Jürgen Fröhlich namens de firma Holemans GmbH stelling genomen. In verband met de verandering in het Regionalplan dat vanaf april 2025 geldt, ziet Holemans duidelijk meer kansen om het ‘Projekt Suderwick’ te verwezenlijken. In dertig jaar zou dan jaarlijks een miljoen ton aan zand en grind gebaggerd worden, met als resultaat een 120 hectare grote watervlakte van dertig meter diep. “Maar voor een concreet uitvoeringsplan is het nog te vroeg. Alles hangt af van de beslissing van regeringsdistrict Münster.”
“Maar daar gaan wij niet op wachten”, is de stelling van de heren Brand en Wesseloo. “We gaan net zolang door met actievoeren totdat het Project Suderwick definitief van tafel is. We willen zowel de politiek als de inwoners van Dinxperwick waarschuwen voor de immense schade aan de natuur en leefomgeving. We moeten meer inzetten op alternatieve bouwstoffen en het recyclen van bouwmaterialen. Dat is ook onze oproep aan de landelijke en regionale politiek in beide landen!”