De tijd gaat voort, moedig een nieuwe eeuw in stappend

Albert (Abbas) Buunk viert 100ste verjaardag

Door Liesbeth Spaansen

HUMMELO - Op 20 mei vierde Abbas Buunk uit Hummelo zijn 100ste verjaardag. Samen met zijn vrouw Wil serveerde hij thuis, tussen de vele bloemboekketten en kaarten waaronder die van Hunne Majesteiten Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima, eerst koffie, thee en taart. Later op de middag verzamelden zich vele familieleden, vrienden en de buurt in de mooie kamer van De Krent, De Gouden Karper in Hummelo. Daar werd de krasse jarige toegesproken door zoon Willem Buunk en kwam waarnemend burgemeester Marja van der Tas hem persoonlijk feliciteren. Voor Abbas Buunk extra bijzonder omdat hij zelf ooit ook waarnemend burgemeester was.

Abbas zijn geboortehuis stond in Zelhem: boerderij De Pol. De locatie van de huidige sporthal De Pol. Zijn ouders, Hendrik Jan Buunk en Johanna Geertruida Lammers kregen twaalf kinderen. De oudste, Derk Johan mocht maar dertig jaar worden. Hendrik en Bertus volgden. Zusje Joke werd een jaar oud. Daarna kwamen Riek, Johan, Johanna, Wim, Jan Willem, Hennie, Albert (later werd hij Abbas genoemd) en tot slot Gerda. De boerderij was kinderrijk gevuld, want er waren de vier kinderen van Hendrik Jan Buunk en zijn eerste vrouw Derkjen Radstake (zij overleed op jonge leeftijd): Gerrit, Trui, Dina en Grada was. Volgens Abbas geen probleem: “We konden goed met elkaar opschieten.”

Opvallend is dat van dit hele gezin dus alleen Abbas nog in leven is. En van alle bewoners van De Pol is er daarnaast alleen nog nichtje Jannie, die in de gelegenheid was om Abbas te feliciteren. Zij is op De Pol geboren als dochter van broer Jan die de boerderij heeft voortgezet tot die plaats moest maken voor de uitbreiding van Zelhem. Abbas zelf kreeg met zijn eerste vrouw twee dochters, Hank en Hesther. Toen hij later trouwde met Wil kwamen er twee zoons bij, Harm-Jan en Willem.

Appie van De Pol
Op de boerderij en het naastgelegen Pelikaansbos was altijd genoeg te beleven. “De padvinderij maakte er ook gebruik van en daar deed ik graag aan mee. Ik ben geen lid geweest, maar vond het pakkie wel leuk”, lacht hij terugdenkend aan die tijd.

Abbas had zijn eigen specialiteit op de boerderij: paarden, en hij ploegde, maaide en zaaide en reed met de platte kar. “Ik ben een week naar de bewaarschool, later de kleuterschool, in een serre aan de Doetinchemseweg geweest en daarna bleef ik thuis. Ik miste de boerderij, wilde liever mijn vrijheid houden”, vertel Buunk verder. “Later ging ik naar de Looschool, die heb ik afgemaakt.” Abbas was een goede leerling, die vooral goed kon rekenen en mooi kon schrijven. Dat kwam hem in zijn verdere leven goed van pas!

Veranderingen
Willem Buunk memoreerde in zijn speech zijn vader op zesjarige leeftijd, 20 mei 1930 op een van de cruciale veranderingen binnen deze 100 jaar die hij meemaakte. “De productie van de kunstmest is dan voor een klein boerenbedrijf op arme zandgrond en voor deze streek, de Achterhoek, een ongelooflijk belangrijke vooruitgang. We zijn tegenwoordig kritischer op mest, maar het heeft er toen voor gezorgd dat een kleine boerderij als De Pol en ook andere kleine bedrijven konden voortbestaan.”

Abbas vult aan: “Mijn vader had verschillende percelen gepacht aan de andere kant van het spoor, van de dames Bennink. Die woonden in die tijd in een boerderij in het dorp. Nu is het de bibliotheek. Een keer per jaar werd het pachtgeld, acht gulden, naar de dames gebracht. Dan kregen we altijd snoepjes.”

De oudere broers van Abbas waren toen al bezig met kijken hoe kunstmest eigenlijk werkt en hoe je opbrengst kon verhogen. Zij hadden speciaal daarvoor proefvelden aangelegd bij de Christelijke Landbouwwinterschool aan de Hummeloseweg. Daar is nu een architectenbureau.

Arbeidsethos
Vader Hendrik Jan Buunk was naast boer ook klompenmaker. “In de winter was hij daar druk mee met twee knechten op stukloon.” Dit arbeidsethos gaf vader Buunk aan de kinderen door. Alle broers en zussen zijn goed terecht gekomen, vindt Abbas ook, en noemt slager, bakker, onderwijzer. Zelf was hij ook blij dat hij mocht doorleren, hij wilde dierenarts worden. Helaas brak na een jaar Mulo de oorlog uit en gingen de scholen dicht. Maar Albert kon aan het werk bij de gemeentelijke kredietbank in Doetinchem, als ambtenaar, op voorspraak van burgemeester Rijpstra, die vaak op De Pol kwam.

Abbas had bij de bank een overheidsbaan en kreeg als ambtenaar vrijstelling van de arbeidsdienst. “Alleen moest ik daarvoor de ariërverklaring (niet-Joodverklaring, LS) tekenen en dat wilde ik niet. Onze familie kwam daartegen in opstand, in Zelhem en Doetinchem waren veel joden.” Hiervoor stond hij op de lijst om opgepakt te worden maar kon net op tijd onderduiken op de boerderij van de familie Hemink in de Meene. ”Annie is mijn onderduikzusje, waarmee een levenslange band is gebleven.”

Hij bleef heel de oorlog ondergedoken, en kreeg na de oorlog de kans om de ambtelijke organisatie weer op te bouwen bij de afdeling gemeentelijke financiën. Daar was hij goed in. Hij werkte achtereenvolgens, onder andere in Doetinchem, Zelhem, Gorssel, Lochem en Olst.

Hij ging in 1967 bij de provincie Gelderland werken, waar hij het uiteindelijk schopte tot directeur van de dienst Toezicht Gemeentefinanciën. In 1981 werd hij waarnemend burgemeester in Valburg, de Betuwe. Er moesten zeven gemeenten worden samengevoegd en de gemeente moest zich daarop voorbereiden. “Dat wilde ik eigenlijk niet, maar de commissaris van de koningin Molly Geertsema en gedeputeerde Jan Hendrikx hadden me naar voren geschoven: ‘dat moest Buunk maar even doen’. Gingen we weer verhuizen. Nu naar een ambtswoning in Andelst.” Hij zou er al met al vier jaar blijven, het gezin kwam daarna weer terug naar de Achterhoek.

Vrijetijdsbesteding
In Olst was Albert actief in het jeugdwerk van de kerk en organiseerde kampen. “Mijn kampnaam was Appie, later Abbas. Ik maakte met de jeugd vele reizen naar Duitsland.” Voor de bouw van een verzorgingshuis kocht de kerk de vervallen havenzate Het Averbergen en stelde de kerk hem aan als buitengewoon diaken. Het verzorgingshuis bestaat nog steeds, inmiddels in nieuwe nieuwbouw.

Tijdens zijn werkzame leven was Abbas in zijn vrije tijd een verdienstelijke koorzanger, een tenor die noten kon lezen. Hij zong in het Lochems Mannenkoor en samen met zijn vrouw Wil in het kerkkoor in Hoog-Keppel en Gorssel. Hij bespeelde ook het kerkorgel en studeerde thuis aan het klavecimbel samen met Wil de liederen in.
Hij was in de jaren ‘80 voorzitter van Den Ooiman in Doetinchem en begeleidde daar een aantal grote verbouwingen.
Net voor zijn pensioen behaalde hij de jachtakte en besteedde hij veel tijd aan wildbeheer bij Staverden op de Veluwe en op landgoed Keppel-de Reuze. Hij was mede oprichter van de Wild Beheer Eenheid Hummelo en Keppel. Vooral het beheer van de reeën had zijn interesse.

Ontwikkelingen
De rekenmachine was ook een belangrijke ontwikkeling. Abbas had een cijfermatige baan en in 1985 deed in Huize Buunk de computer met muis en beeldscherm zijn intrede, een Atari XT. “Daar was hij best vlot mee”, vertelt Willem trots. “Hij heeft niet getwijfeld forse stappen te zetten in zijn leven.” Abbas vertelde te waarderen dat boeren zoveel werk verrichten met de administratie. “Toen heb ik ook een computer aangeschaft om te leren wat zij moesten doen.”

Abbas Buunk ging met 62 jaar na 40 dienstjaren met pensioen, maar bleef actief. Zijn hobby is koken en dat doet hij al die jaren met veel plezier.

Dachten de kinderen dat Abbas en Wil in hun levensloopbestendige appartement in Doetinchem zouden blijven, het gemis van de moestuin gaf de doorslag om toch een laatste grote stap te maken. Abbas (toen 91) en Wil (toen 77) lieten een nieuw huis bouwen aan de Keppelseweg. “We kregen de vraag of we een hypotheek wilden voor twintig of dertig jaar”, glundert hij.

De honderdjarige Abbas Buunk kijkt nog altijd met nieuwsgierigheid uit naar ontwikkelingen en nieuwe dingen. Daarom kreeg hij van alle kinderen een nieuw horloge: voor de tijd die voortgaat, moedig een nieuwe eeuw in stappend.