Laagvliegen Defensie risico voor levende have

GEESTEREN – Regelmatig oefent Defensie met tijdelijk laagvliegen. De ene keer gaat het op straaljagers en de andere keer om helikopters. Van 18 tot 29 augustus, met uitzondering van het weekend, is onder de naam ‘oefening Focus 298’ het gebied Oost-Nederland een tijdelijk laagvlieggebied voor het Defensie Helikopter Commando.

Door Rob Weeber

De oefening wordt overdag tussen 09.00 en 16.00 uur uitgevoerd met grondtroepen en twee Chinook-transporthelikopters die op VFR-basis vliegen. Dat betekent dat alleen gevlogen wordt als er visuele waarneming van de omgeving en de grond mogelijk is. De minimale hoogte waarop gevlogen kan worden, staat exact omschreven in de Staatscourant: ‘Binnen het oefengebied (tijdelijke laagvlieggebied) Focus 298 bedraagt de toegestane minimum VFR-vlieghoogte binnen de daglichtperiode 100ft AGL of incidenteel zoveel lager als in verband met de opdracht noodzakelijk is.’ Verder wordt rekening gehouden met ‘aaneengesloten bebouwing, industrieterreinen, havengebieden, ziekenhuizen en sanatoria.’

Schrikreactie
Voor Oost-Nederland blijft dan veel cultuurland over, land waar in deze periode veel levende have zoals koeien en paarden buiten loopt. Het effect voor koeien en paarden die in de wei lopen, is heel verschillend. Zwennie Roekevisch heeft haar boerderij met jongvee en paarden aan de Hekweg in Geesteren. Ze benadrukt dat ze absoluut niet tegen het oefenen met laagvliegen is, maar wel zou graag willen weten wanneer ze op de dag overkomen. “Als ik weet hoe laat ze overvliegen, dan hou ik de beesten binnen”, zegt ze. “Je weet namelijk nooit wat het effect op hen is.” Ze verwijst ook naar een artikel van afgelopen 4 juni in ‘Horses, waarin melding werd gemaakt van de dood van een hengst die door een laagvliegende Chinook helikopter op hol sloeg en zijn been brak.

Navraag bij agrariër Mark Krooshof in Eibergen leert dat is het altijd ongewis is wat het effect van laagvliegen op de beesten is. “Als je pech hebt, dan overlopen ze elkaar met het gevaar van een gebroken poot of nog erger. Maar ook een luchtballon kan koeien al aan het schrikken maken.” Bij hem zelf is het nog altijd goed gegaan.

Geen exacte tijdsaanduiding
De vraag om nadere specificering van het overvliegen is bij Defensie neergelegd. Volgens Defensie is dit niet mogelijk. ‘Wij kunnen helaas geen exacte vluchtplannen, dagen of tijdstippen delen. De reden daarvoor is dat routes en tijden kort voor of tijdens de oefening vaak wijzigen door het scenario, weer, veiligheid of operationele omstandigheden. In communicatie over de oefening geven we daarom de tijdssloten door waarbinnen de helikopters vliegen (in dit geval van 09.00 tot 16.30 uur) met als doel dat inwoners hier in algemene zin op kunnen anticiperen: door alert te zijn in de genoemde oefenperiode, dieren extra te observeren, of waar nodig passende voorzorg te nemen. We beseffen dat dit niet alle zorgen wegneemt, maar het helpt hopelijk wel om ongelukken of schrikreacties met vee zoveel mogelijk te voorkomen. Onze bemanningen hebben nooit de intentie om mens en dier te verstoren.’