Praten over je mentale gezondheid via het bordspel Een Steekje Los?

DREMPT - Mariska van Dasselaar woont sinds kort in Doesburg en is ervaringsdeskundige op het gebied van autisme. Al acht jaar zet ze haar kennis en ervaring in bij MEE Plus in Arnhem en nu was ze op zoek naar een plek om dat te doen in haar woonomgeving. Ze nam contact op met Ellen Spanjers van De Bagagedrager in Drempt met het voorstel om een bijeenkomst voor mensen met autisme te organiseren met hulp van het bordspel Een Steekje Los?. Ellen Spanjers reageerde enthousiast op het voorstel, vroeg subsidie aan bij de Hersenstichting en benaderde ook de Dremptse Willeke Lovink, ervaringsdeskundige op het gebied van niet-aangeboren hersenletsel (NAH), die een soortgelijk idee had, maar dan voor mensen met NAH. Binnenkort wordt het plan concreet en start het drietal samen met andere vrijwilligers met de prikkelarme bijeenkomsten voor volwassenen met autisme of niet-aangeboren hersenletsel.

Door Ceciel Bremer

Angst, paniek, autisme en fysieke beperkingen belemmeren de Doesburgse Mariska van Dasselaar in haar sociale contacten. “Mensen denken vaak dat als je autisme hebt je geen behoefte hebt aan sociale contacten, maar het tegendeel is waar. Ik wil heel graag sociale contacten, maar het kost me vaak heel veel energie. In een gesprek staar ik graag naar de tafel om me af te sluiten voor de visuele prikkels. Een feestje of een cafébezoek vind ik leuk, maar de prikkels zijn overweldigend. Daar moet ik vaak een paar dagen van bijkomen”, vertelt ze openhartig op de nieuwe locatie van stichting De Bagagedrager aan de Rijksweg in Drempt. 

Als fan van gezelschapspelletjes kende Mariska van Dasselaar het bordspel Een Steekje Los? van De Bagagedrager al. Door dit bordspel worden deelnemers aangemoedigd om over hun mentale gezondheid te praten en ervaringen te delen. “Een spel geeft structuur, je weet precies wie wanneer aan de beurt is, wanneer je moet praten en wanneer niet. Door Een Steekje Los? te spelen met een uitbreidingsset Autisme komen we als ervaringsdeskundigen op een ontspannen manier met elkaar in contact. Er staan vragen in waar je zelf niet snel op zou komen, zoals: Hoe vind je het als er onverwacht iemand bij je op bezoek komt? Ervaringen uitwisselen geeft steun, herkenning en troost. Bovendien hebben we het niet alleen over onze problemen en beperkingen, maar leer ik van anderen ook hoe ik me beter kan voelen en hoe ik socialer word.”

Een goed gesprek
Ellen Spanjers won in 2014 meerdere prijzen voor het bordspel Een Steekje Los?, waaronder de Hersenbokaal, inclusief geldprijs van 35.000 euro van de Hersenstichting en de Innovatieprijs van Stichting Voorzorg Utrecht. “Dat was absoluut een mijlpaal. Het bordspel Een Steekje Los? heeft als doel om laagdrempelig met elkaar in gesprek te gaan. Ik had het idee destijds al een paar jaar in mijn hoofd, want ik merkte in de praktijk dat gespreksleiders vaak moeite hadden om een groep goed te begeleiden; de een heeft het hoogste woord en de ander krijgt nauwelijks ruimte voor zijn verhaal. Een spel helpt bij het gesprek. Het spel gaat over taboerijke onderwerpen die te maken hebben met psychische gezondheid en kwaliteit van leven.”

Inmiddels zijn er ook tientallen uitbreidingssets bij het spel gemaakt over specifieke onderwerpen zoals Lichamelijk chronisch ziek, Eenzaamheid en Depressie. “De omgeving vraagt vaak niet écht hoe het gaat. Gesprekken gaan vaak over standaard dingen. Dit spel draait om een goed gesprek met elkaar, over thema’s waar je het anders niet over hebt. Het heeft een speelbord op maat waarbij je zelf keuzes maakt over de onderwerpen waar jij het over wil hebben. En het heeft geen finish, je bepaalt zelf hoe lang je het wil spelen. Het is net als in het leven: je mag je eigen weg kiezen”, vertelt de bevlogen initiatiefneemster van De Bagagedrager.

‘Ik wil heel graag sociale contacten, maar het kost me vaak heel veel energie’

Toen Mariska van Dasselaar het idee opperde om spelbijeenkomsten te organiseren voor mensen met autisme, was Ellen Spanjers direct geïnteresseerd. “Lotgenotencontact is zo belangrijk om ervaringen met elkaar uit te wisselen. Vaak vinden dit soort prikkelarme bijeenkomsten wel in de steden plaats, maar nu dus in een klein dorp. Dat is een groot voordeel, want voor mensen met autisme en niet-aangeboren hersenletsel kan reizen een drempel zijn”, aldus Ellen Spanjers. Dat ervaart Willeke Lovink ook in de aanloop naar dit interview. Ze woont schuin tegenover de locatie van De Bagagedrager en zou qua afstand de reis lopend kunnen afleggen. Maar door niet-aangeboren hersenletsel loopt ze moeilijk. Daarom kiest ze ervoor de Rijksweg over te steken met haar fiets.

Bewuste keuzes
De 60-jarige Dremptse werkte als projectleider bij MEE Samen toen ze vier jaar geleden tijdens haar werk een hersenbloeding kreeg. De sportieve duizendpoot die ze ooit was, moet sindsdien dealen met wat ze niet meer kan. “In het ziekenhuis zei de arts dat ik nooit meer zou kunnen lopen. Dat lukt me inmiddels wel weer met een wandelstok, maar ik loop moeilijk, heb een slecht geheugen, verwerk informatie trager, heb moeite met het verwerken van prikkels en heb elke dag weinig energie. Niet-aangeboren hersenletsel heb je echt voor de rest van je leven. Dat beperkt mij in mijn sociale contacten. Ik maak bewuste keuzes met wie en waar ik afspreek om te voorkomen dat ik een paar dagen moet bijkomen van alle prikkels. Afgelopen weekend zijn we met onze kinderen en kleinkinderen weg geweest. Het was heerlijk, maar nu na vier dagen voel ik me pas weer beter. Gisteren was ik heel emotioneel en huilde ik om alles, puur van vermoeidheid. Als dit interview gisteren stond gepland, had ik moeten afzeggen.”

Haar niet zichtbare beperking leidt vaak tot onbegrip in haar naaste omgeving. “Mensen zoeken me niet meer op, begrijpen niet hoe de gevolgen van mijn hersenbloeding mij dagelijks beperken, want ze zien me bijvoorbeeld af en toe op een feestje dus denken dat het dan wel goed gaat. Gelukkig heb ik er ook nieuwe vrienden bijgekregen met wie ik bijvoorbeeld vooral telefonisch contact houd, omdat mij dat veel minder energie kost.” Met haar inzet als ervaringsdeskundige wil ze laten zien dat er meer is achter de voordeur. “Ik zie het echt als mijn missie dat er meer over mentale problemen wordt gesproken om begrip te creëren.” 

Prikkelarm
Die missie van Willeke Lovink kan beginnen dankzij het project dat De Bagagedrager met financiering van de Hersenstichting is gestart. Dit najaar starten de kleinschalige bijeenkomsten met maximaal 6 deelnemers. Samen met lotgenoten spelen Mariska van Dasselaar en Willeke Lovink in aparte bijeenkomsten het bordspel dat een gevarieerd aanbod van categorieën biedt, waardoor er gesprekken ontstaan over allerlei aspecten, zoals sociale contacten, meedoen, vrijwilligerswerk, vrije tijd, zingeving en kwaliteit van leven. Zo worden de deelnemers gestimuleerd om te praten over iets waar ze zelf wellicht niet waren opgekomen. De prikkelarme bijeenkomsten starten in het pand van De Bagagedrager in Drempt. In samenwerking met de Stadskamer zijn er ook plannen om bijeenkomsten te organiseren op de locaties van de Dorpskamer, zoals in Steenderen, Zelhem, Hengelo en Vorden.

Samenwerking
Ook vanuit Vrijwilligerspunt Meedoen was er belangstelling voor dit thema. Ellen Spanjers: “Er komt steeds meer aandacht voor vrijwilligers met prikkelgevoeligheid en neurodiversiteit. We gaan in samenwerking met Vrijwilligerspunt Meedoen in Bronckhorst bijeenkomsten organiseren voor vrijwilligerscoördinatoren van instellingen en vrijwilligersorganisaties. Er is nog veel onwetendheid, dat zorgt voor onbegrip, daarom willen we mensen met elkaar in verbinding brengen en de mogelijkheden bespreekbaar maken zodat ook deze doelgroep kan meedoen.”

Mariska van Dasselaar en Willeke Lovink kijken uit naar de bijeenkomsten. “Het geeft mij voldoening als het lukt om de bijeenkomsten te begeleiden en misschien ontstaan er wel mooie vriendschappen onder de deelnemers”, spreekt de Doesburgse de wens uit. 

Wil je meer weten over de werkwijze van De Bagagedrager, dan ben je op zaterdag 27 september van 13.30 tot 16.00 uur van harte welkom om tijdens Burendag kennis te maken, Rijksweg 34A in Drempt. Aanmelden kan via welkom@debagagedrager.nl.

www.debagagedrager.nl