Uitstekend muizenjaar zorgt voor record

Het ringen van jonge kerkuilen trekt bekijks

Door Richard Stegers

ZELHEM/HENGELO – De buurt is uitgelopen voor het ringen van jonge kerkuilen bij de familie Vellekoop in het buitengebied tussen Zelhem en Hengelo. Met zo’n twintig ‘toeschouwers’ hebben André Smit en Dick Langwerden van Stichting Kerkuilengroep Achterhoek-Liemers over belangstelling niet te klagen. Als de eerste jonge kerkuil uit de nestkast wordt gehaald, klinken vertederende kreten uit het publiek.

Na een warme zomerdag gaat de zon langzaam onder. Voor André Smit en Dick Langwerden begint een leuke klus die enthousiast wordt uitgevoerd. Onder toeziend oog van voorzitter Eugène Piron maken de ervaren vrijwilligers van de Kerkuilenwerkgroep zich op voor het ringen van jonge kerkuilen. Deze keer zijn niet alleen de bewoners van de partij. Jolanda en Marco Vellekoop hebben buurtgenoten uitgenodigd om de activiteit bij te wonen. Een mooie gelegenheid om educatie en voorlichting te geven over deze mooie uilensoort.

Als André de trapt opgaat en het eerste jong toont, hebben de aanwezigen de camera van hun smartphone al in de aanslag. Uiteindelijk volgen er nog drie kerkuilen. Een totaal van vier is bovengemiddeld. “We hebben een camera in de nestkast”, vertelt Marco. “We wisten dat er acht eieren waren en dat er vijf zijn uitgebroed. Eén kerkuil heeft het helaas niet gered.” André en Dick zijn erg tevreden over dit broedseizoen. “Het is een topjaar met ontzettend veel muizen, hét voedsel voor de jonge kerkuilen. Ze profiteren daarvan. We zien dat terug in het gewicht en de conditie. En er zijn meer jonge kerkuilen. We zitten nu op gemiddeld zo’n 4,5 uil per kast, dat is fors meer dan normaal.” Het meten van de vleugelspanwijdte en het ringen trekt bekijks. Ook het gewicht en het geslacht worden bepaald. Het gaat in dit geval om vier vrouwtjes, best bijzonder. Met gemiddeld zo’n 330 gram zijn de kerkuilen goed doorvoed. “Er lagen nog behoorlijk wat restanten van muizen in de kast, dus erg hongerig waren ze niet”, lacht André. 

De buurtgenoten genieten zichtbaar van het schouwspel. Ze aaien de donzige verenpracht van de vogels. De kerkuil staat bekend om zijn speciale donzige veren. Zodat ze in stilte kunnen jagen, zo leren we van de werkgroepleden. De kerkuilen ondergaan alles rustig en gelaten. Klimaatverandering houdt de werkgroep ook bezig. Langdurige hitte kan negatieve gevolgen hebben voor de uilskuikens. “Vandaar dat de kasten steeds vaker worden voorzien van sleuven en ventilatiegaten om hittestress te voorkomen”, legt de voorzitter uit. Deze kerkuilen zijn nu ruim vijftig dagen oud en verlaten af en toe de kast al, dus de warmte speelt ze geen parten meer.

Stichting Kerkuilenwerkgroep Achterhoek-Liemers
De Stichting Kerkuilenwerkgroep Achterhoek-Liemers zet zich in voor de bescherming en het behoud van de kerkuil in deze regio. De stichting werkt met een groot netwerk van enthousiaste vrijwilligers die zich inzetten voor het plaatsen, controleren en onderhouden van nestkasten. Daarnaast worden broedgevallen gevolgd en geregistreerd, zodat de ontwikkeling van de kerkuilenpopulatie goed in beeld blijft.

De kerkuil is een bijzondere roofvogel die vooral voorkomt in agrarische gebieden met voldoende rust, voedsel en geschikte nestgelegenheid. Door veranderingen in het landschap, de afname van geschikte broedplaatsen en strenge winters heeft de soort het in het verleden moeilijk gehad. Dankzij gerichte beschermingsmaatregelen en de inzet van vrijwilligers is de kerkuil in veel gebieden weer een vertrouwde verschijning geworden. Naast het beschermen van kerkuilen besteedt de stichting veel aandacht aan voorlichting en samenwerking. Er wordt samengewerkt met agrariërs, terreinbeheerders, gemeenten en andere natuurorganisaties om leefgebieden te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Ook worden inwoners geïnformeerd over het belang van de kerkuil en de rol die iedereen kan spelen bij het beschermen van deze karakteristieke vogel.

Door jaarlijks honderden nestkasten te controleren en gegevens te verzamelen, levert de Stichting Kerkuilenwerkgroep Achterhoek-Liemers een waardevolle bijdrage aan natuurbeheer en biodiversiteit in de regio. De inzet van de vele vrijwilligers vormt daarbij de basis van het succes. Met hun kennis, betrokkenheid en enthousiasme zorgen zij ervoor dat de kerkuil ook voor toekomstige generaties een vaste plek behoudt in het landschap.