Befaamde Terborg Toernooi stopt na 43 edities

TERBORG – Wat begon als een kleinschalig initiatief van voetbalvereniging Terborg groeide uit tot een internationaal gerenommeerd jeugdvoetbaltoernooi. Maar na 43 edities valt het doek definitief voor het Terborg Toernooi. “We hebben iets betekend voor het jeugdvoetbal”

Door Hans Hissink

De organisatie heeft nog wel gehoopt op een 44e editie van het toernooi, maar moest uiteindelijk de realiteit onder ogen zien. Peter Berendhaus, jarenlang voorzitter van Stichting Gelderse Sportevenementen (SGS) en al 43 jaar vrijwilliger bij het toernooi, legt uit: “Het is een wrange nasmaak, maar op een gegeven moment moet je realistisch zijn. De kosten zijn buitensporig gestegen en blijven stijgen. Dan ontstaat er een financieel gat dat je niet meer kunt dichten. Je kunt je kop in het zand steken, maar uiteindelijk kom je jezelf tegen. Voordat er dan gekke dingen gebeuren, moet je een beslissing nemen. Daar staan we als organisatie volledig achter, hoe moeilijk het ook is.”

Ook Els Bakker, sinds 1985 betrokken als ladyspeaker en wedstrijdsecretaris, bevestigt dat het een emotioneel moment was: “Je voelt heel erg de emotie en de ratio. Emotioneel denk je: hoe heeft het zover kunnen komen? Rationeel, alles op een rijtje zettend, moet je concluderen dat het helaas niet meer kan. Ontzettend jammer, maar het is zoals het is.”

De kostenstijgingen zijn niet gering. Vooral de uitgaven aan beveiliging en verkeersregelaars zijn fors toegenomen. “Daar betaal je uurloon voor dat de laatste jaren enorm is gestegen,” aldus Peter. “Ook de hotelkosten voor de deelnemende teams, vaak bestaande uit 25 tot 30 personen, zijn flink omhoog gegaan. Tel daarbij op dat de regelgeving rondom vergunningen steeds complexer wordt en de internationale voetbalkalender steeds voller raakt, en het plaatje is compleet.”

Een andere belangrijke factor is de opkomst van de UEFA Youth League, waarin onder-19-teams van Europese topclubs tegen elkaar spelen. “Die spelers doen daar veel ervaring op en krijgen geld toe. Acht vergelijkbare onder-19-toernooien in Duitsland zijn inmiddels ook gestopt,” zegt Peter.

Internationale allure
Het Terborg Toernooi was niet zomaar een regionaal evenement. Clubs uit hele wereld namen deel en het kreeg internationale erkenning. Dat blijkt ook uit de reacties die de organisatie ontving na het bekendmaken van het einde. Eén van de meest opvallende kwam van Corinthians uit Brazilië, een club die nooit heeft meegedaan, maar het toernooi toch als belangrijk beschouwde voor het wereldwijde jeugdvoetbal.

Corinthians uit Brazilië beschouwde het toernooi als belangrijk voor het wereldwijde jeugdvoetbal

“Dat soort reacties doen goed,” zegt Peter. “Mensen vinden het jammer, maar begrijpen het. Ze bedanken ons voor wat we voor het voetbal hebben gedaan.” Els vult aan: “Driekwart van het jaar ben je bezig met de voorbereiding. Het was ontzettend leuk om te doen. Voor de vrijwilligers is het ook een groot verlies. Jaarlijks waren er tussen de 200 en 250 mensen actief betrokken. Zonder hen was het toernooi niet mogelijk geweest. De saamhorigheid en het enthousiasme van de vrijwilligers waren jarenlang de motor achter het succes.”

Het toernooi begon ooit onder de vlag van voetbalvereniging Terborg, met deelnemers als Ajax, Celtic en Schalke’04. De echte boost kwam toen ABN-AMRO hoofdsponsor werd, waardoor ook Braziliaanse ploegen konden komen. “We waren het enige toernooi in Europa waar topteams tegen Braziliaanse ploegen konden spelen. Dat sprak zich rond in de voetbalwereld,” vertelt Peter.

Het toernooi groeide in de loop der jaren uit zijn jasje. Daarom werd het ondergebracht bij Stichting Gelderse Sportevenementen. “Het budget werd structureel ieder jaar groter. Dat paste niet meer in de financiële huishouding van voetbalvereniging Terborg,” legt Berendhaus uit. “Rob Gudden en ik maakten deals met vijf cijfers voor de komma. Daar was de penningmeester van de voetbalvereniging niet blij mee, want die wist niet meer wat er allemaal gaande was. Helemaal begrijpelijk. Daarom hebben we ons toen losgemaakt van de voetbalvereniging.”
De professionalisering van het toernooi ging hand in hand met de groeiende reputatie. Clubs uit Scandinavië, Oost-Europa, Zuid-Amerika en zelfs Azië wisten Terborg te vinden. Voor veel jonge spelers was het hun eerste internationale ervaring, en voor scouts was het een uitgelezen kans om talent te ontdekken.

Volgens Els was het vooral de gemoedelijkheid en de respectvolle omgang die Braziliaanse ploegen aantrok. “Het is altijd een Achterhoeks toernooi geweest met ruimte voor gezelligheid en gemoedelijkheid. Soms leek het wat kneuterig, maar achter de schermen was alles strak en perfect geregeld.” De organisatie wist een ambiance te creëren waarin spelers, coaches en bezoekers zich welkom voelden. De kleinschaligheid werd gekoesterd, maar de kwaliteit was altijd hoog.

Het Terborg Toernooi was jarenlang een springplank voor jonge talenten die later uitgroeiden tot topvoetballers. “Davy Klaassen bijvoorbeeld speelde hier namens Ajax terwijl hij al in het eerste team zat. Liverpool had een speler in het team die kort daarvoor nog in de Champions League had meegedaan. Ook spelers als Daley Blind, Georginio Wijnaldum en Stefan de Vrij hebben in hun jeugd op de velden van Terborg gestaan.” Behalve spelers was het toernooi ook het platform van talentvolle trainers en scheidsrechters.

Daley Blind, Georginio Wijnaldum en Stefan de Vrij hebben op de velden van Terborg gestaan

De Graafschap was een vaste deelnemer. Levi Schoppema, contractspeler bij de club, heeft meerdere keren meegedaan. “Ik heb het altijd ontzettend fijn gevonden om deel te nemen aan het Terborg Toernooi. Het was een prachtig toernooi met een goeie sfeer en mooie herinneringen. Mijn dank gaat uit naar de organisatie voor de jarenlange inzet en de altijd uitstekende zorg.”

Ook Lion Kaak, oud-speler van De Graafschap, heeft drie keer mee gedaan en kijkt met warme gevoelens terug op wat voor zijn gevoel een elite-toernooi was. “Je kwam topploegen tegen die allemaal in andere systemen voetbalden waar we veel van leerden. Je kwam andere culturen tegen wat weer een andere manier van duelleren met zich meebracht. Het was vooral heel gaaf om mee te maken als jonge jongen. Je kon je in de kijker spelen van je eigen club om op De Vijverberg te kunnen spelen, maar ook in de kijker van de vele jeugdscouts die er altijd waren. De velden waren altijd goed om op te voetballen. Alleen maar leuke herinneringen dus.”

Anekdotes zijn er voldoende te vertellen. Peter hoeft daarover niet lang na te denken. “Zo’n 25 jaar geleden kwamen we op zondagmorgen bij het voetbalveld en misten we de middenstip. Er was een gat gegraven van een vierkante meter. Ook de verjaardag van Frank de Boer zal ik nooit vergeten. Dat was een prachtige avond en uiteraard alle bekende Nederlanders die er waren tijdens het toernooi, maar ook de loting voor het toernooi. Uiteraard blijft de avond ons bij van de Champions League finale tussen Liverpool en Tottenham Hotspur. Teams die juist op dat moment met beide jeugdploegen hier op het toernooi speelden.”

Voor Peter en Els is het belangrijk om nog wat andere namen te noemen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het Terborg Toernooi door de jaren heen. “Rob Gudden heeft het toernooi ooit opgestart samen met Theo Wolters. Maar ook Jan en Mieke Veenink, Wilma Thuis, Menze van den Broek, Henk Tempels en de helaas veel te vroeg overleden Mart Geerling waren iconen waar we altijd op konden rekenen. Zo zijn er nog veel meer vrijwilligers die we nu niet noemen, maar die heel belangrijk waren voor de organisatie van het toernooi,” vertelt Els.

Hoop op doorstart
Hoewel het doek nu valt, sluit de organisatie een doorstart in de toekomst niet uit. Maar dan moeten er nieuwe financiële én organisatorische krachten opstaan. “Wat organisatie betreft moet er verjonging komen,” zegt Peter. “Richting de toekomst moet je dan wel een aantal jaren door kunnen. Een hoofdsponsor is dan noodzakelijk. Die hebben we de laatste 18 edities niet meer gehad. Het waren allemaal verschillende sponsors, waarvan sommigen al 25 jaar verbonden waren aan het toernooi, die met elkaar het hele bedrag voor de organisatie ophoestten. Niets mis mee, maar een hoofdsponsor is vereist als je door wilt gaan.”

Voor geïnteresseerden is er goed nieuws: Peter Berendhaus en Els Bakker staan klaar om op de achtergrond te adviseren. “We willen graag meedenken met mensen die het stokje willen overnemen,” aldus Els. Tot die tijd rest de herinnering aan een toernooi dat generaties voetballers, vrijwilligers en fans heeft samengebracht. Een toernooi dat de Achterhoek op de internationale voetbalkaart zette. En een toernooi dat, ondanks het einde, nog lang zal voortleven in de harten van velen.

Want het Terborg Toernooi was meer dan een sportevenement. Het was een ontmoetingsplek, een podium voor talent, een bron van trots voor de regio. En wie weet, als de juiste mensen opstaan, keert het ooit terug - met dezelfde passie, dezelfde gemoedelijkheid, en dezelfde Achterhoekse jus.

KADER: Het Terborg Toernooi begon in mei 1980 als een klein toernooi met buurtclubs. In 1986 deden de eerste profclubs mee, onder meer De Graafschap, Schalke 04 en Bayer Leverkusen. Later volgden ploegen uit Scandinavië en Oost-Europa. In 1999 verscheen de eerste Braziliaanse deelnemer: Sport Recife.
Het Terborg Toernooi staat bekend als een van de sterkste bezette jeugdvoetbaltoernooien in Europa. Er deden veel talenten mee die niet lang na hun deelname in Terborg hun debuut maakten in de Eredivisie zoals Daley Blind en Wesley Sneijder (Ajax), Georginio Wijnaldum (Feyenoord), Hakim Ziyech (SC Heerenveen), Heurelho Gomes en Maxwell (Cruzeiro) 

Beluister de hele podcast via de link bit.ly/terborgtoernooistopt