Historische roman over Hendrickje Stoffels

BREDEVOORT - Dit jaar is het precies 400 jaar geleden dat Hendrickje Stoffels werd geboren. Zij hangt nu in de grootste musea ter wereld. Zij was de muze én geliefde van Rembrandt van Rijn. Hij heeft haar vele malen geschilderd. Haar beeld is algemeen bekend, maar van haar leven weten we weinig. Wie was dat 19-jarige Bredevoortse meisje waar Rembrandt als een blok voor viel? Maarten Hijink heeft een roman over haar leven geschreven. Net als Hendrickje is Maarten in Bredevoort geboren. Hij heeft een opmerkelijke carrière. Zo was hij een aantal jaren Tweede Kamerlid voor de Socialistische Partij (SP). Zijn boek met de titel ‘Lichtval’ is binnenkort te koop. De boekpresentatie is op 5 juni in de Koppelkerk in Bredevoort.

Door Jos Wessels

Het leuke van een roman is, dat je de bekende feiten kunt mengen met fictie: zo zou het gebeurd kunnen zijn. Maarten Hijink laat ons kennis maken met de 19-jarige Hendrickje, die dienster is op het kasteel van Bredevoort. Daar ontmoet zij de Amsterdamse schilder Rembrandt van Rijn. De twintig jaar oudere schilder valt als een blok voor haar. Samen maken zij een wandeling naar de ruïnes van het klooster Schaer. Op de terugweg haalt Rembrandt haar over om zich uit te kleden tot aan haar onderhemd en zo te waden in de Schaarsbeek. Rembrandt schetst haar snel. Dit wordt de aanzet tot het wereldberoemde schilderij Badende Vrouw, dat nu in de National Gallery in Londen hangt.
Rembrandt keert terug naar Amsterdam. Dan wordt het 12 juli 1646. Een vreselijk onweer teistert Bredevoort. De bliksem slaat in, in de Kruittoren. Het kasteel ontploft en vrijwel het gehele stadje wordt verwoest. Onder de vele slachtoffers ook Hendrickjes vader en broer. Er is niets wat Hendrickje nog in Bredevoort houdt. Zij beantwoordt de roep van Rembrandt en vertrekt naar Amsterdam en komt in zijn huishouding en atelier. Daar treft zij een gecompliceerde situatie aan. Rembrandt treurt nog om zijn eerste vrouw Saskia van Uylenburgh en hij heeft een seksuele relatie met Geertje Dircks. En er is nog een kind: Titus... De rest leest u in de roman!

Karakter met rafelrandjes
Het is een pakkend verhaal geworden, geschreven vanuit Hendrickje zelf. Maarten Hijink kruipt onder de huid van deze jonge vrouw. Wij lezen haar gedachten, haar afwegingen en besluiten. Maarten Hijink maakt er een echte vrouw van, een karakter met rafelrandjes. Zij is zeker niet iemand met alleen maar mooie kanten. Zij neemt beslissingen waar wij misschien onze vraagtekens bij zouden zetten. Maar zo is zij wel een vrouw van vlees en bloed en met emoties: een ‘real character’. Opvallend in de roman is ook de sfeertekening, zowel van Bredevoort als van Amsterdam. We leren Bredevoort kennen als een soldatenstadje waar het lang niet pluis is. Dronkenschap en hoererij liggen op de loer. Voor een jonge vrouw als Hendrickje is het oppassen geblazen. Het is een voordeel dat de auteur een geboren Bredevoorter is. Wij zien de bekende plekken voor ons, alleen van vierhonderd jaar geleden. Goed beschreven zijn ook de seizoenen. Je voelt als het ware de drukkende hitte in de zomer, of de koude noordenwind door de straten blazen.

De auteur
Maarten Hijink is 43 jaar oud. Hij is in Bredevoort opgegroeid als een van de drie zonen van Anton en Gerda Hijink. Op Schaersvoorde leerde hij Niké kennen, met wie hij nu al 26 jaar samen is. Het stel heeft drie zonen en woont in Amersfoort. Tijdens zijn studie leerde hij Agnes Kant van de SP kennen. Maarten werd fractiemedewerker en rechterhand van Agnes Kant en daarna van haar opvolger Emile Roemer. Vanaf 2017 was Maarten zelf zes jaar Tweede Kamerlid voor de SP. Hij hield zich vooral bezig met de gezondheidszorg. Vanaf oktober 2024 is Hijink directeur van Valente, een organisatie die zich richt op huisvesting, begeleiding en opvang van mensen in een kwetsbare positie. Nu had hij eindelijk tijd om ‘Lichtval’ te schrijven. In zijn vrije tijd traint hij het voetbalteam van een van zijn zoons en doet hij aan hardlopen, gamen en het bezoeken van festivals.

Van een Kamerlid van de Socialistische Partij verwacht je eigenlijk niet dat hij een historische roman schrijft over een jonge vrouw uit de 17e eeuw. Waarom dan geschreven? “Geschiedenis heeft mij van jongs af geboeid”, zegt Maarten. “Toen in de jaren 1990 in Bredevoort opgravingen werden verricht, stond ik met de neus vooraan. Als ik niet in de politiek terecht was gekomen, was ik misschien wel geschiedenis gaan studeren. Het plan voor een roman over Hendrickje Stoffels sudderde al vanaf 2009. Toen, in de politiek, ontbrak domweg de tijd. Pas na mijn afscheid had ik tijd om ‘Lichtval’ te schrijven.”

Te koop
Wekelijks treedt Hendrickje Stoffels in Bredevoort op voor toeristen in de personen van Sietske Stronks en Marineke Nijman. Onlangs ging Maarten met Sietske op de foto voor het vermoedelijke geboortehuis van Hendrickje.
Vanaf 2 juni is het boek te koop in de boekhandel. De prijs is 21,99 euro. Je kunt het ook als luisterboek of e-book bestellen. Op 5 juni kan het boek ook gekocht worden bij de boekpresentatie in de Koppelkerk.