Zwarte Cross: genieten en genieten van het genieten van anderen

LICHTENVOORDE - Donderdag konden radioluisteraars in de fileberichten al horen dat er iets bijzonders aanstaande was in de Achterhoek: de Zwarte Cross, het Lourdes van de Achterhoek. Hier knapt een mens van op, al is het de zwaarste 4- of 3-daagse van het jaar. De organiserende Feestfabriek slaagde er ook deze editie weer in waar te maken wat ze vooraf aankondigt: bezoekers moeten met een lach binnenkomen en met een nog bredere lach de heilige weilanden van Tante Rikie verlaten. Bij binnenkomst word je met een lach onthaald, met eenzelfde lach word je uitgeleide gedaan. Wie goed doet, goed ontmoet. De rust is wedergekeerd in de Achterhoek en iedere bezoeker wordt nog dagenlang met een brede grijns wakker. Hier moest je weer bij zijn geweest.

Door Henri Walterbos

Blokjes kaas en gevulde eieren
Vrijdag was dit jaar nog meer dan andere jaren de dag dat kinderen met hun ouders mee mochten naar de Zwarte Cross. De kids al even uitgelaten als hun ouders, zo niet uitgelatener. De Zwarte Crossers van morgen. “De kinderen hebben al vakantie, dus kunnen ze mooi mee,” vertelt een moeder bij de crossbaan. “Ook zij vinden de Zwarte Cross geweldig. Afgelopen jaar moesten ze ’s morgens eerst nog naar school en was het de laatste schooldag voorafgaand aan de schoolvakantie. Vanavond pikt opa ze op een afgesproken plek op en gaan wij nog door.” Ouders met buggy’s, kleine meisjes met een Nirvanashirt aan in plaats van de wederom populaire Barbie. Ze hangen in de hekken bij het crossterrein, een paar meter verder staan enkele senioren dames die al evenzoveel genieten. Dit is de Zwarte Cross in optima forma. In Café De Schans, op het nieuwe Stadsplein, bewoners van verpleeghuizen van Zorgcombinatie Marga Klompé tussen de jongeren samen sjoelend, rummikubbend en iemand op trekzak voor de sfeer. Zelfs het blokje kaas met zilveruitje en gevulde ei ontbreekt niet. “Dit is toch fantastisch,” roept iemand aan tafel als hem de schaal wordt voorgehouden.

Het is het gehele weekend genieten geblazen. Genieten van wat je allemaal zelf beleeft en ziet, maar ook genieten van het genieten van anderen. “Iedereen is gewoon vrienden met elkaar. Als er iets is, is iedereen behulpzaam, geen scheve gezichten als je iemand aanstoot en er komen een paar spatjes bier op je shirt. Je ziet enkel lachende gezichten,” ervaart een meisje uit Deventer. De Zwarte Cross had zomaar de titel van een Suske en Wiske boek kunnen zijn; ‘Suske en Wiske in blije gezichtenland’

Tante Rikie
Werd Tante Rikie niet meer in haar draagstoel over het terrein gedragen, ze was er wel degelijk, zoals een ware directrice in ruste betaamt. Prinses Beatrix kijkt op Koningsdag immers ook nog steeds vanachter de gordijnen mee of haar zoon geen ‘beetje domme’ dingen doet. En degradeerde Beatrix tot Prinses, Tante Rikie zal altijd de koningin van de Zwarte Cross blijven. De geest van de vrouwelijke Boeddha hangt nog wel degelijk over haar eigen festival. Een Zwarte Cross zonder Tante Rikie is ondenkbaar.

Achterhoekse poëzie
De keuze is reuze op de 36 podia en je valt van de ene verbazing in de andere. Op welk festival zie je Bastille (Hoofdpodium) en Henk Wijngaard & de Woudrukkers (Megatent) samen op de affiche staan? En beiden volle bak. In de Megatent zaterdagmiddag een uur lang piratenhits tijdens Piraten Power Hour. En bij iedere kneiter een luid meezingende tent vol jongeren, van De Paladijns tot en met ‘Daldeejen’ van Normaal waarbij de zin ‘zoas wi-j dat in de Achterhoek doet’ meegezongen wordt met omhoog gestoken armen. Toch een stukje trots, en zo is het ook! “Prachtig dat al die jongelui die liedjes zo kennen. Ze zingen ze woord voor woord mee. Ze kent ze nog better as ik,” vertelt een vrouw lachend. Tijdens de knaller ‘Vier zomers lang’ wordt zelfs nog een Achterhoekse poëtische aanvulling toegevoegd; ‘HOER’ klinkt het luid uit 4000 kelen. Niet in aanmerking komend voor de Annie MG Schmidt-prijs waarschijnlijk, maar wel grappig.

Achterhoekse ziel 
Op het terrein kom je mensen van alle pluimage en in alle uitdossingen tegen, allen even goed gezind en allemaal gelijk. Mensen met pruiken, carnavalesk uitgedost, ANWB-setjes, en iedere combinatie past. Een dresscode is er niet op de Zwarte Cross. En gedurende de dag een coupe in de stijl van ‘wat zit je haar leuk, ben je met de brommer?’ En iedereen straalt, ook als op enkele momenten de regen langs het gezicht loopt. De Zwarte Cross is een festival met een ziel, een Achterhoekse ziel. We kunnen er weer een jaar op teren...