Actie voor eerherstel muurpoëzie ‘s-Gravenhof

Actie voor eerherstel muurpoëzie ‘s-Gravenhof

ZUTPHEN – Wandeling met een groepje poëzieliefhebbers door de Zutphense binnenstad. Langs gedichten die op diverse muren zijn aangebracht: bestaande gedichten (of fragmenten) en nieuwe, van eigentijdse dichters die in de Hanzestad wonen. Je kunt mee met een gids, of zelf op pad en gebruik maken van een audiotour of een boek dat in 2019 uitkwam bij uitgeverij Diepenmaat. De eigenaar daarvan, George Diepenmaat, inmiddels overleden, was zelf nauw betrokken bij het project waaraan ook de gemeente deelnam.

Door Sander Grootendorst

Wie schetst de verbazing van de wandelaars wanneer ze, aangekomen op de zuidzijde van ‘s-Gravenhof, bij huisnummer 22, een witgekalkte muur zien waarop tot voor kort een gedichtfragment van Henk Gombert prijkte: nota bene de kartrekker van het poëzieproject. Het huis werd gebouwd in de vijftiende eeuw, het hedendaagse gedicht – de titel Stad in tijd verraadt het al – legt een poëtische verbinding met dat verre verleden. In 2014 won hij er een landelijke poëzieprijs mee. In het boek Muurpoëzie in Zutphen en Warnsveld is het nog te lezen, het telt in totaal vijf strofen. De eerste twee daarvan waren aangebracht op de gevel.

In oude muren
in een tijd die vervlogen is en
in taal die gesproken was
is hier veel gebleven

dolen duistere schimmen
in geur van gedaan leven
door wind gesleten
in oude muren

De geschiedenis gaat voort, elke stad, elke straat, is aan verandering onderhevig. De muurpoëzie is er niet voor eeuwig. Dat werd bij de presentatie van het boek al gezegd: de tand des tijds zal ook zijn uitwerking hebben op deze gedichten. En in wezen verwoordt Gomberts gedicht juist dat proces.

Huiseigenaar Carel Callenbach liet de muur overschilderen: om de zoveel tijd zijn muren daaraan toe, gedicht of geen gedicht. Henk Gombert heeft er vrede mee, al krijgen zowel Callenbach als hij (evenals muurpoëziegids Margreet Schimmel) geregeld deze vraag te horen: “Waar is het gedicht gebleven?” Het smetteloze wit voelt als een leegte. 

Het ontbreken van ‘Stad in tijd’ wordt dus als gemis ervaren. Vaak is dat onherstelbaar, maar in dit geval niet, bedacht Zutphenaar Johan Blanksma, die in de stad zijn sporen op diverse wijzen heeft verdiend, onder meer als filmmaker van ‘de schoonheid van het alledaagse’. Hij vindt toch dat ook dit stukje recent erfgoed eerherstel verdient en daar wil hij werk van maken. Hij gaat een crowdfundingactie op touw zetten. Want het plaatsen van de letters op de gevel kost natuurlijk geld. De gemeentelijke subsidie was destijds alleen bedoeld voor het opzetten van het project. 

Callenbach laat weten dat hij zijn gevel graag beschikbaar stelt wanneer het zover is. Gombert is blij met Blanksma’s initiatief. Wordt vervolgd.