Een muts en sjaal met betekenis

BORCULO - Kateryna en Khadeja liepen elkaar tegen het lijf tijdens een onderzoeksprogramma van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Er ontstond een klik. Kateryna Serdiuk komt uit Oekraïne, Khadeja Bashir uit Afghanistan. De beide vrouwen zijn in Nederland beland nadat ze hun geboorteland halsoverkop zijn ontvlucht. Zaterdag 10 oktober doen ze hun verhaal tijdens het Berkelland Friends Festival in het gemeentehuis in Borculo. Met een originele insteek.

Door Rob Stevens

Kateryna Serdiuk woont in Neede, Khadeja Bashir in Nijmegen. Kateryna vertelt haar verhaal aan de keukentafel op haar woonadres aan de Huikert, Khadeja is online vanuit Nijmegen in beeld aanwezig. Ze willen zaterdag op het Berkelland Friends Festival duidelijk maken wat het betekent als je van het een op het andere moment je huis moet verlaten, zonder enige voorbereiding. Wat neem je mee als je zo plotseling je thuis moet verlaten? Dat doen ze op een originele manier, aan de hand van een persoonlijk voorwerp dat voor hen een emotionele betekenis heeft: de muts van Kateryna en de sjaal van Khadeja.

Kateryna Serdiuk: “Op 24 februari 2022 vielen Russische troepen het land binnen. Ik woonde in de hoofdstad Kiev. We hoorden explosies overal om ons heen. Bij ons in de buurt vielen doden. Ik was bezorgd om mijn veiligheid en die van mijn kinderen. We zijn vroeg in de ochtend het land ontvlucht, in de auto met mijn ouders en kinderen. Mijn ouders zijn na een paar maanden weer teruggekeerd. Ik woon sinds 2022 in Neede.

Khadeja Bashir: “Ik behoor tot de Hazara, een etnische minderheidsgroep in Afghanistan. Deze groep wordt vervolgd door Taliban-strijders. Ik was leerkracht in Kabul. Februari 2021 kwam de Taliban bij ons op school. Een zwarte dag. Vrouwen moesten de school verlaten. Overal in de stad liepen mannen met lange baarden en wapens. Ik was mijn werk kwijt en mijn vrijheid, ik mocht ook niet meer op straat verschijnen. Via Iran, Turkije en Italië ben ik in Nederland terecht gekomen. Ik had letterlijk alleen mijn kleding bij me.

Twee vrouwen met twee verschillende verhalen, maar ook met veel overeenkomsten. Oorlog, vrede, vluchteling, vrijheid en onderdrukking zijn woorden die veel worden gebruikt. Kateryna vertelt dat een persoonlijk verhaal een eigen betekenis aan deze woorden geeft.” Ik neem zaterdag de muts mee die ik op had toen ik in Nederland aankwam. De muts die me warmte gaf op de lange koude weg tijdens onze vlucht uit Oekraïne. Ik heb hem hier niet echt nodig, maar kan hem ook niet weg gooien.

De muts herinnert me aan mijn ‘thuis’ en de vlucht hier naar toe. Khadeja neemt een sjaal mee. Ze had tijdens haar vlucht alleen de kleding bij zich die ze droeg en de sjaal die ze zaterdag meeneemt. Die is van haar moeder.

De twee vrouwen willen zaterdag duidelijk maken wat voor hen de woorden vrede en vrijheid betekenen. Khadeja kan hier werken, studeren en wandelen. In Afghanistan heeft volgens haar een dier meer vrijheid dan een vrouw. Die kan gaan en staan waar het wil. Kateryna kan haar twee kinderen hier veilig opvoeden, zonder angst. Met hun verhalen willen ze op het Berkelland Friends Festival contact leggen met toehoorders. Wat bekekenen grote woorden als vrede en vrijheid voor een ieder? Vrede en vrijheid zijn minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Dat blijkt wel uit hun verhalen.

Die vertellen ze zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur tijdens het Berkelland Friends Festival in het gemeentehuis Borculo.