Samenwerking bij calamiteiten maakt grens ‘onzichtbaar’

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland en Stadt Isselburg tekenen overeenkomst

MEGCHELEN – Als er brand is in Anholt, net over de grens, gaat ook het alarm in Gendringen af. De Nederlandse en Duitse brandweercollega’s kwamen in geval van nood al gezamenlijk in actie. Met de ondertekening van een overeenkomst is dat nu officeel bestendigd en voor de toekomst vastgelegd. Niet alleen voor de gemeente Oude IJsselstreek, maar in het grotere verband van Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) en de Duitse Stadt Isselburg, onderdeel van district Borken.

Door Sander Grootendorst

Plaats van handeling was donderdag Huis Landfort in Megchelen, meer dan symbolisch, want gevestigd op tweehonderd meter van de landsgrens. Een grens die, als het op wederzijdse hulp bij ramspoed aankomt, in de praktijk geen enkele hindernis mag zijn: dat is in de samenwerkingsovereenkomst nog eens bevestigd. “Voor mensen in nood doet het niet ter zake of er Feuerwehr dan wel ‘brandweer’ op een auto staat”, zei burgemeester Michael Carbanje van Isselburg. Hij zette zijn handtekening onder het document, evenals Oude IJsselstreek-burgemeester Mirjam Maasdam, VNOG-voorzitter Ton Heerts (tevens burgemeester van Apeldoorn) en Isselburgs loco-burgemeester Christian Vedder.

Een Duitse en een Nederlandse brandweerwagen stonden – ook al symbolisch – tijdens de ondertekeningsplechtigheid geparkeerd bij het grote landhuis dat door een ingrijpende restauratie in de jaren 2017-2022 zijn historische grandeur heeft teruggekregen. Bewoner en (vertrekkend) directeur René Dessers informeerde de aanwezigen in het kort over de geschiedenis en de huidige functie van het landgoed. Aan de Duitse kant van de grens bevindt zich als equivalent het gebied rond Wasserburg Anholt; in de connectie liggen toeristische mogelijkheden, vertelde Dessers later nog. Wel benadrukte hij dat Landfort zeker geen evenemententerrein zal worden.

Tijdens de bijeenkomst kwam de goede verstandhouding tussen de Nederlandse en Duitse openbare calamiteitenexperts onmiskennaar tot uiting. Het scheelde niet veel of de sprekers waren overgeschakeld op ‘plat(t)’ praoten’ – ook Ton Heerts bevindt zich in Apeldoorn nog binnen de inofficiële grenzen van de Nedersaksische streektaal. Hij hield het in zijn toespraak bij Nederlands, terwijl ceremoniemeester Christiaan Velthausz, binnen de Veiligheidsregio specialist grensaangelegenheden, zich van het Duits bediende. Zijn naam alleen al verbindt beide landen. Hij vertelde dat hij negentien jaar geleden is getrouwd in de zaal waar nu opnieuw toekomstgerichte handtekeningen werden gezet. Het persoonlijke stond donderdag al met al in nauwe verbinding met het algemene belang: precies de kracht van een sterk netwerk dat zo essentieel is voor functionele en accurate samenwerking.

Straks weet ook iedereen in Apeldoorn waar Isselburg ligt

In dezelfde geest voerde Heerts het woord. Hij benadrukte hoe moeiteloos Duitsers en Nederlands de landsgrens overgaan, om hier bijvoorbeeld een meubelboulevard te bezoeken, of daar “boodschappen te doen, te tanken en een Bratwurst te eten”. “Zelf doe ik dat soms ook, dan bezoek ik Kaufland in Emmerich.”
De veiligheidsstructuren zijn aan de oostkant van de grens “heel anders georganiseerd”, zei Heerts. Nederland houdt de lijnen kort met een systeem van vijfentwintig grensregio’s, in Duitsland gaat het kleinschaliger. Maar dat staat praktische samenwerking uiteraard niet in de weg. “Het is op de eerste plaats belangrijk onze samenwerking continu te blijven onderhouden.” Daarin is de laatste jaren “veel geïnvesteerd” en dat leidt ook tot zeer concrete projecten, zoals de door Heerts explicitiet genoemde gedeelde brandweerkazerne voor de korpsen in Dinxperlo en het aangrenzende Suderwick.“Misverstandingen op de meldkamer”, die nu nog wel eens kunnen voorkomen, zijn dan vrijwel uitgesloten.
“Hier in Gendringen en Anholt kennen jullie ellaar allemaal al. Straks weet ook iedereen in Apeldoorn (centrale meldkamer, SG) waar Isselburg ligt.”

Burgemeester Carbanje sprak van een “mijlpaal” in de Nederlands-Duitse samenwerking op veiligheidsgebied. Hij deed dat in het Duits (“maar ik kan Nederlands verstaan, thuis hebben we altijd platt gesproken”). Hij verklaarde nog onder de indruk te zijn van de efficiënte manier waarop een brand in een industriegebied in zijn gemeente werd aangepakt, door korpsen uit Gendringen én Anholt. Hij was er in zijn hoedanigheid van burgemeester getuige van. “Als bestuurder sta je toch een beetje op afstand, al weet ik er iets van, want ik ben wel lid geweest van de vrijwillige brandweer.”
Des te mooier dus, wat Carbanje betreft, dat die samenwerking nu echt “een brede basis krijgt”. “We scheppen duidelijkheid, ook op financieel gebied, en vergroten het toch al bestaande vertrouwen. Gezamenlijke oefeningen hielde de korpsen al; ze zullen voortaan standaard zijn. “Samen overwinnen we de nationale grenzen om levens te beschermen.”

De uitspraak van de dag: “Eigenlijk kennen we geen grenzen, alleen vrienden.” Also sprach Michael Carbanje.

Eigenlijk kennen we geen grenzen, alleen vrienden

Bij het uitbrengen van de bijbehorende (alcoholvrije) toost ging brandweercommandant Diemer Kransen, geboren Eibergenaar – “plat praoten zou kunnen” – nog even op het thema in: “Wij rennen naar plekken waar anderen moeten wegrennen. Wij steken onze hand uit als andere mensen hun hand terugtrekken. Wij nemen risico’s voor de veiligheid van onze bevolking. Veiligheid kent geen grens, aan deze kant van dit gebouw doen we hetzelfde als aan de andere kant. Veiligheid kent wél goede samenwerking. En veiligheid betekent vooral dat je er voor elkaar bent. Ook in deze veranderende wereld. Oekraïne, cyberaanvallen, hoogwater, klimaatverandering, allemaal ontwikkelingen waarmee we moeten omgaam. Meer dan ooit hebben wij elkaar nodig. En meer dan ooit is het belangrijk dat de grens daarbij geen rol speelt: die is voor ons onzichtbaar.”