‘Bloeiende samenwerking grensregio inspiratie voor landelijke politiek?’

LICHTENVOORDE/AMSTERDAM – “In het grensgebied is sprake van een levendige samenwerking, die de laatste tien jaar enorm is geïntensiveerd. Of de meest uiteenlopende terreinen: van de offshorewindindustrie of de bestrijding van dierziekten. Ik word heel vrolijk van al die initiatievem.”

Door Sander Grootendorst

Dit zegt historicus Marja Verburg, verbonden aan het Duitsland Instituut en een van de auteurs van het boek Naberschap onder druk, dat maandag 8 juni wordt gepresenteerd in Amsterdam. Zij constateert dus enerzijds dat die ‘naberschap’ in het grensgebied sterker is geworden, anderzijds dat het Nederland al geheel, zeker vanuit de politiek, het buurland in toenemende mate de rug heeft toegekeerd, wat overigens ook geldt voor de Duitse nationale politiek. 

Het gevaar, zegt Verburg, schuilt in wat ze in Duitsland de ‘Selbstverständigkeitsfalle’ noemen, oftewel: aan weerszijden worden de relaties als dermate vanzelfsprekend beschouwd dat het noodzakelijke onderhoud erbij inschiet. Tijdens de regeringsperiodes van het kabinet Schoof en het kabinet Scholl zijn de contacten verwaarloosd, betoogt Verburg. “En dat moet niet te lang te duren, want juist al die contacten, formeel en informeel, maken de Nederlands-Duitse relatie zo goed.” 

De twee andere auteurs zijn Jacco Pekkelder (historicus en hoogleraar-directeur van het Zentrum für Niederlande-Studien van de Universiteit Münster. Bij Boom Uitgevers Amsterdam is van zijn hand eerder onder meer Nieuw nabuurschap (2014) verschenen) en Michiel Mulder (historicus met masters in internationale betrekkingen en journalistiek; sinds 2026 is hij werkzaam als trainee bij de Europese Commissie). Maandagavond gaat presentator Ulrike Nagel, opgegroeid in Oost-Berlijn, met hen in gesprek. De bijeenkomst in SPUI25 is volgeboekt, maar ook live te volgen via de website van dit podium. (Aanvang 8 juni, 20.00 uur).

Ook premier Rob Jetten zou dat kunnen doen, aan de vooravond van het staatsbezoek van de Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier. Een van de kernvragen: Zal de samenwerking onder Friedrich Merz en Rob Jetten weer het niveau aantikken van die tussen Angela Merkel en Mark Rutte? En zo zorgen voor een sterkere positie van Nederland in Europa?
“Duidelijk wordt dat premier Jetten er goed aan doet om met zijn kabinet weer levendige bilaterale contacten met Duitsland op te bouwen. De bloeiende samenwerking in de grensregio biedt daarvoor veel inspiratie.”

Jacco Pekelder, Marja Verburg, Michiel Mulder: Nabuurschap onder druk. Nederland en Duitsland in een turbulente wereld. Uitgeverij Boom