‘Meneertje’ blijft in het Duits vertaald ‘Meneertje’

FRANKFURT/KALKAR – Diverse recente romans en andere literaire werken zijn dit jaar uit het Nederlands in het Duits vertaald. Ze komen volop aan bod tijdens de Frankfurter Buchmesse 2026, die vandaag begint. Al is het de Tsjechische literatuur die dit jaar centraal staat.

Door Sander Grootendorst

Heel wat Nederlandse (en Vlaamse) schrijvers genieten in Duitsland een zekere beroemdheid. Onder hen zijn Maarten ‘t Hart en de eerder dit jaar overleden Cees Nooteboom; die laatste is in Duitsland bekender dan in eigen land. Ons buurtland volgt ook de nieuwe literatuur op de voet; het vertalersgilde wordt best vaak aan het werk gezet. Drie dit jaar in vertaling uitgebrachte romans: Oroppa van Safae el Khannoussi (vertaald door Stefanie Ochel), “een zeer actuele Europese roman over de plotselinge verdwijning van een Joods-Marokkaanse kunstenaar en voormalig politiek dissident”.
Dius van Stefan Hertmans (vertaald door Ira Wilhelm): “In deze roman vertelt de gerenommeerde Vlaamse auteur een diepgaand verhaal over kunst, vriendschap en obsessie. Het boek vormde afgelopen zomer een van de hoogtepunten op  het Duits-Nederlandse literatuurfestival Literarischer Sommer.
Meneertje van Sanne Vogel (vertaald door Christina Siever): “Meneertje onderscheidt zich niet alleen door de innemende vertelstem van een kater, maar ook als een boek over relaties, verlies en het rouwen om een verloren kind. De belevenissen van de kat in zijn omgeving getuigen van de complexiteit van menselijke emoties en de kracht van menselijke verbondenheid” (aldus een Duitse recensie). Opvallend dat ‘Meneertje’ in het Duits gewoon ‘Meneertje’ blijft. Een kat genaamd Meneertje is dan ook de hoofdpersoon van het boek.
Op de kaft van de originele is het een kater met een voornamelijk witte vacht, op de kaft van de vertaling is hij zwart met een wit befje.
Vertalers en vertalingen (”bruggenbouwers tussen talen”) staan op de Buchmesse dit jaar extra in de schijnwerpers. Een van de gespreksonderwerpen: de invloed van kunstmatige intelligentie op het vertalersvak.

Wederzijds
De literaire belangstelling is overigens wederzijds. Hedendaagse Duitse letterkundige productie bereikt in vertaling ook Nederland. Zo is er Gittersee van Charlotte Gneuss: Een bekroonde roman over een zestienjarig meisje in de DDR van de jaren zeventig van de vorige eeuw. (Die leidde tot discussie over de vraag of een West-Duitse wel over het vroegere dagelijks leven in dat voormalige Oostblokland kan/mag schrijven). Ook veelbesproken: Dood in Berlijn, geschreven door Christoph Peters (niet ver van de grens geboren, in Kalkar). Enkele figuren in het boek blijken zeer herkenbaar geënt op nog levende personen: die spanden een proces aan, ze willen dat het boek van de markt werd gehaald. De rechter gaf hen ongelijk.
De literatuur aan beide zijden van de grens was en is volop in beweging.

Meer info: buchmesse.de.

In 2024 verscheen de Duitse vertaling van een korte roman van Zutphenaar Hans Heesen.