Minister bezoekt Agro-innovatiecentrum De Marke in Hengelo

HENGELO – De verbinding tussen beleid, wetenschap en de agrarische praktijk is belangrijk om de landbouw verder te verduurzamen. Dat kwam naar voren tijdens het werkbezoek dat minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur op 12 oktober bracht aan Agro-innovatiecentrum De Marke in Hengelo. Vertegenwoordigers van De Marke en het lerend netwerk VK-Oost lieten zien hoe onderzoek, kennisuitwisseling en praktijkervaring kunnen bijdragen aan oplossingen voor de agrarische sector.

Het bezoek vond plaats op uitnodiging van Groenpact. De minister ging in gesprek met vertegenwoordigers uit het onderwijs, onderzoek, het bedrijfsleven en de boerenpraktijk. Daarbij kwamen zowel de resultaten van praktijkgericht onderzoek als de uitdagingen bij het verduurzamen van landbouwbedrijven aan bod.

Integrale aanpak
Op Agro-innovatiecentrum De Marke wordt onderzoek gedaan naar de verduurzaming van de melkveehouderij. Geert Stevens van De Marke en Luuk Reinders, student aan Aeres Hogeschool, bespraken met de minister de duurzaamheidsdoelen voor 2030. Het gaat onder meer om kringlooplandbouw, klimaat, dierwaardigheid, natuur, economie en digitalisering.

De verschillende doelen hangen met elkaar samen, maar kunnen in de praktijk ook op gespannen voet staan. Dat geldt bijvoorbeeld voor melkveebedrijven op zandgrond, waar maatregelen voor dierenwelzijn moeten worden afgewogen tegen de opgaven rond ammoniakemissie en nitraatuitspoeling. Onderzoek, innovatie en samenwerking zijn nodig om oplossingen te vinden die bijdragen aan meerdere doelen en tegelijkertijd uitvoerbaar zijn voor agrariërs.

Ook de mogelijkheden om emissies te verminderen kwamen aan bod. Sinds 2023 is De Marke een landelijke testlocatie voor sensoren die emissies in een melkveestal meten. Gerjan Hilhorst lichtte de metingen en de toegepaste maatregelen toe. Volgens De Marke is in de melkveestal inmiddels bijna 50 procent reductie van de ammoniakemissie bereikt. De borging van de maatregelen vraagt nog aandacht.

“Wat het werkbezoek duidelijk heeft gemaakt, is dat verduurzaming alleen lukt als de agrarische praktijk, onderwijs en onderzoek elkaar weten te vinden”, aldus Fleur Brinke, manager van De Marke.

Kennis uitwisselen met boeren
Naast het onderzoek bij De Marke stond de rol van VK-Oost centraal. Anneloes Fleerkate lichtte toe hoe boeren binnen dit lerende netwerk kennis en ervaringen delen en samen werken aan vraagstukken die op hun bedrijven spelen. De ervaringen van agrariërs vormen daarbij een belangrijke bron voor verdere kennisontwikkeling. Tegelijkertijd helpen onderzoeksresultaten hen om maatregelen te kiezen die passen bij hun eigen bedrijfsvoering.

“Met goed management en maatregelen die passen bij het bedrijf is veel mogelijk. Kennis ontwikkelen en vertalen naar praktische maatregelen op het boerenerf en vooral samen leren, dat is de kracht van VK-Oost. Daarvoor is samenwerking met onderzoek en onderwijs essentieel. Maar juist ook beleidsruimte om te kunnen blijven ondernemen is nodig”, aldus Fleerkate.

De uitwisseling verloopt in twee richtingen. Onderzoekers en onderwijsinstellingen brengen nieuwe kennis naar de praktijk, terwijl praktijkgegevens en ervaringen van boeren inzicht geven in de effecten van maatregelen en in vragen die verder onderzoek vragen. Die wisselwerking kan ook bijdragen aan beleid dat beter aansluit bij de omstandigheden op agrarische bedrijven.

Tien jaar praktijkdata gebundeld
Tijdens het werkbezoek overhandigde VK-Oost het rapport De oogst van 10 jaar praktijkdata aan de minister. De analyse brengt tien jaar aan praktijkgegevens samen en beschrijft de resultaten op het gebied van onder meer waterkwaliteit, klimaat, bodem en bedrijfsvoering. Ook laat het rapport zien hoe bedrijven met verschillende kenmerken en omstandigheden op uiteenlopende manieren kunnen bijdragen aan gezamenlijke duurzaamheidsdoelen.

Namens De Marke werd daarnaast de jubileumbrochure Doelsturing op De Marke: 35 jaar... en verder! aangeboden. Daarin zijn 35 jaar praktijkervaring en wetenschappelijke inzichten gebundeld. De publicatie gaat in op de toepassing van doelsturing bij milieuvraagstukken en de bedrijfsvoering. Door prestaties structureel te meten en te monitoren, krijgen agrariërs inzicht in de resultaten van hun bedrijfsvoering en in mogelijke verbeterpunten.

Het werkbezoek onderstreepte daarmee het belang van samenwerking tussen beleid, onderzoek, onderwijs en boeren. Door onderzoeksresultaten te toetsen aan de praktijk en ervaringen van agrariërs mee te nemen in verdere kennisontwikkeling, werken De Marke en VK-Oost aan oplossingen voor de verduurzaming van de landbouw.