Zevende struikelsteen herenigt familie
Maatschappij’s-Heerenberg - In de Kellenstraat in ‘s-Heerenberg heeft donderdag 20 augustus 2026 een kleine, maar indrukwekkende herdenking plaatsgevonden. Precies 105 jaar geleden werd Sara Nabarro-Straus op deze plek geboren. Het gezin Straus is definitief compleet in de straat, nu haar steen naast die van haar ouders en vier broers ligt.
Door Marlous Velthausz
De bijeenkomst kende een sfeervolle start in de synagoge van Kultuurhuus Heitkamp aan de Oudste Poortstraat. Genodigden, nabestaanden en belangstellenden werden hartelijk ontvangen door Frits Frauenfelder van de Heemkundekring Bergh. Het muzikale duo Mayn Kholem, bestaande uit Ella Visser op zang en gitaar en Lenie Adolfsen op accordeon, zorgde voor een diepgaande sfeer.
Om 14:00 uur opende burgemeester Anne-Marie Fellinger de plechtigheid met een toespraak waarin zij stilstond bij de noodzaak om de geschiedenis te blijven herdenken. Na haar woorden trok het gezelschap te voet naar de Kellenstraat, waar op nummer 9 destijds het woonhuis van het gezin stond. Sara was het derde kind uit het huwelijk van Leopold Straus en Lea Jacob. Na de oudere broers Joseph en Meijer werd zij geboren, waarna de jongere broers Sallie en Benno het gezin compleet maakten. Van alle 26 Joodse inwoners die destijds uit ‘s-Heerenberg werden weggevoerd door de bezetter, was Sara de enige die de Holocaust heeft overleefd. Haar ouders en haar vier broers werden in 1943 vermoord in Sobibor en Auschwitz. Voor hen werden in januari 2025 al struikelstenen gelegd in de Kellenstraat. Sara overleed zelf op 3 januari 2008 op 82-jarige leeftijd.
Bij haar ouderlijk huis werd de Stolperstein officieel onthuld en in de stoep gelegd. De Stichting Stolpersteine heeft destijds speciaal besloten dat niet alleen slachtoffers van de vernietigingskampen, maar ook overlevenden en verzetsstrijders in aanmerking moesten komen voor zo’n betonnen steen met een messing herdenkplaatje. Daardoor komt deze eer Sara volledig toe als blijvende herinnering aan het grote leed dat dit gezin is overkomen. Sara’s dochter Hadassa werd gevraagd om de steen te plaatsen.
“Ik vind het heel mooi en ontroerend dat ik deze Stolperstein op 20 augustus mag leggen. Het is vandaag de verjaardag van mijn moeder Sera, zoals wij haar altijd noemden. Ze zou vandaag 105 jaar zijn geworden”, aldus een geëmotioneerde Hadassa. Ze vertelt verder: “Serawas 22 jaar oud toen zij werd weggevoerd naar Kamp Vught en uiteindelijk in Auschwitz terechtkwam. In die extreem zware tijd gold Frits Philips voor haar als een ware ‘reddende engel’, doordat zij werk moest verrichten wat haar leven in het kamp verlengde. Na de bevrijding door de Russen pakte zij langzamerhand haar leven weer op en kwam zij in 1949 terecht in Utrecht. Daar ontmoette zij Harry Nabarro, met wie zij in 1950 in het huwelijk trad en samen twee dochters en een zoon kregen.”
Met de toevoeging van de steen voor Sara telt de gemeente Montferland in totaal 37 Stolpersteine: 28 in ‘s-Heerenberg, zeven in Didam en twee in Zeddam.
