‘Het verhaal van Molukkers in Winterswijk moet verteld blijven worden!’

1 uur geleden Maatschappij

WINTERSWIJK - Voor de Molukse gemeenschap is 2026 een gedenkwaardig jaar. Niet alleen wordt dit jaar herdacht dat de eerste soldaten van Molukse afkomst van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) vijfenzeventig jaar geleden in Nederland arriveerden, ook bood premier Jetten excuses aan voor de manier waarop met de voormalige KNIL-soldaten is omgegaan. Voor de Wínterswijkse Molukse gemeenschap is er nog een mijlpaal: de onthulling op zaterdag 26 september van een monument op de Algemene Begraafplaats dat de herinnering aan de geschiedenis van de Molukkers in Winterswijk levend moet houden.

Door Sander Damen

“Wat ik bijzonder vind aan de totstandkoming van het monument,” vertelt Buce Lopulissa, met Roger Heerink en Theo Tetelepta initiatiefnemer van het monument, “is dat het initiatief bij Roger Heerink, derde generatie Molukker in Nederland, ligt. Je zou verwachten dat wij, de tweede generatie, dat zouden doen, maar dat hebben we niet gedaan.”

De aanleiding
Toen Roger zag dat het graf van oud-KNIL-militair Ben de Fretesz en zijn vrouw ontruimd dreigde te worden, raakte hem dat. Het motiveerde hem onderzoek te doen naar de geschiedenis van zijn voorouders. In 2022 kreeg hij het idee een monument ter ere van KNIL-militairen op te richten en nam hij contact op met Theo Tetelepta om te kijken of dat gerealiseerd kon worden.
In die tijd besloten veel gemeenten in Nederland uit respect voor wat de KNIL-soldaten voor Nederland hebben gedaan eeuwigdurend grafrecht toe te kennen aan de graven van ex-KNIL-militairen. “In Winterswijk bracht het CDA een motie daarvoor in”, licht Buce toe. “Mede doordat Roger in de raad ingesproken heeft, is die motie aangenomen.”

Geschiedenis levend houden
Buce werd gevraagd met Roger en Theo mee te werken aan de totstandkoming van het monument. “Met het monument wilden we ervoor zorgen dat de verhalen van de KNIL-militairen bewaard bleven,” aldus Buce. “Dat vinden wij heel belangrijk. Wat ons betreft blijft het dan ook niet bij het monument en komen er ook educatieve projecten. Daar gaan we na de onthulling aan werken.”

Stichting ’t Joosthuis
De initiatiefnemers berekenden dat er ongeveer vijfentwintigduizend euro nodig was. Als eerste wendden ze zich tot de net opgerichte Stichting ‘t Joosthuis. Die stichting beheert het geld dat de verkoop van de velden en de opstallen van VV Vosseveld, dat in 2022 opgeheven is, opgeleverd heeft en stelt dat beschikbaar voor maatschappelijke Winterswijkse doelen.
“Wij hebben direct besloten vijfduizend euro beschikbaar te stellen,” vertelt Eric Schreurs van ‘t Joosthuis, “De band tussen VV Vosseveld en de Molukse gemeenschap is hecht. Tussen VV Vosseveld en het kamp waar de Molukkers tussen 1959 en 1969 verbleven zat alleen de Horstweg.” Veel Molukkers voetbalden bij de ‘buren’. Zo ook Buce die later masseur werd van het eerste elftal.
Er waren meer redenen om het project te steunen, zegt Schreurs: “Er zijn zoveel meer overeenkomsten dan de gedeelde locatie: we zijn allebei een kleine, eigenzinnige gemeenschap met een grote onderlinge verbondenheid en we allebei willen dat onze geschiedenissen verteld blijven worden.”

Belangrijke donatie
Die eerste donatie van ‘t Joosthuis was erg belangrijk, vertelt Buce: “Dat gaf ons een goede start. We konden tegen andere fondsen en donateurs zeggen dat er al een substantieel bedrag binnen was.”
Meer fondsen en donateurs volgden en het benodigde bedrag werd binnengehaald.
Het monument is door Roger Heerink ontworpen en wordt zaterdag 26 september om 14.30 uur op de algemene begraafplaats onthuld door het enige nog levende lid van de eerste generatie Molukkers in Winterswijk, mevrouw Coba Taihuttu. Voorafgaand aan de herdenking is om 11.00 uur een kerkdienst in theater De Storm. Na afloop is er een nazit met genodigden.