Omwonenden Hagenbeek protesteren tegen verhoging grondwaterpeil

BARCHEM – Omwonenden rondom natuurgebied Hagenbeek hebben vorige week vier protestborden geplaatst met de tekst ‘Makelaarskantoor WRIJ Onbewoonbaar Verklaard: ‘Gemeente red ons’. Een zeventiental omwonenden is het  oneens met het plan van Waterschap Rijn en IJssel om natuurgebied Hagenbeek te vernatten.

“Men kwam eerst met het verhaal dat het grondwaterpeil hooguit met vijf centimeter zou worden verhoogd. Maar uiteindelijk blijkt dat Waterschap Rijn en IJssel het waterpeil van de Veengoot met vijftig tot zeventig centimeter wil verhogen. Dat vinden we onaanvaardbaar, omdat dit veel schade zal veroorzaken aan onder meer onze woningen. Ook agrariërs zullen negatieve gevolgen ondervinden”, verklaart Ronald Ariës namens de omwonenden, die zich binnenkort willen verenigen in de Stichting Veilig Waterbeheer Barchem. 

De provincie Gelderland wil natuurgebied Hagenbeek uitbreiden en verbeteren. Waterschap Rijn en IJssel neemt deel aan het project vanwege het belang van waterbeheer in het gebied, terwijl Staatsbosbeheer eigenaar en beheerder is van de bestaande natuur. Volgens het waterschap wordt het gebied steeds droger en verzuurt de bodem, wat schadelijk is voor de natuur. “Door het grondwaterpeil te verhogen, komt kwelwater in de bovenste bodemlaag terecht. Dit water is rijk aan basen en kalk en is gunstig voor planten en dieren in het natuurgebied”, aldus het waterschap. Veel omwonenden bestrijden echter de noodzaak van deze maatregelen. 

Visie en bezwaar
Sinds 2022 zijn onder meer Ronald Ariës, Inge Zwierenberg, André van Baaren en Erik Brandenbarg in gesprek met Waterschap Rijn en IJssel, de gemeente Lochem en de Provincie Gelderland over hun visie en bezwaar. Zo heeft Erik Brandenbarg, eigenaar van Boomkwekerij Brandenbarg en Zorgkwekerij de Holtstobbe in het najaar van 2023 en afgelopen jaar geconstateerd wat een verhoogde waterstand betekend voor zijn bedrijf. Zo werd vorig jaar zomer er veel schade zichtbaar aan zijn planten en bomen zoals dode toppen, bruine vlekken op twijgen en stammen en extreme bladval en wortels die verrot zijn. “Deze planten en bomen zijn dus onverkoopbaar en moeten geruimd worden wat veel extra kosten met zich meebrengt. Bovendien valt een deel van de omzet weg voor een aantal jaren”, zo verklaart Brandenbarg.

Onjuist
Ook Ronald Ariës heeft bezwaren ingediend. “Het waterschap beweert dat alle omwonenden individueel zijn benaderd, maar dat is absoluut niet waar. We worden gerustgesteld met vijf jaar monitoring via peilbuizen, of wij vaststellingsovereenkomsten willen ondertekenen, soms met kettingbeding, maar deze zijn pas een jaar uit te lezen. Er is dus geen sprake van een meerjarige nat-droogmonitoring voordat project Hagenbeek van start gaat.” Volgens Ariës staat tachtig procent van de peilbuizen op de verkeerde locatie of is verkeerd ingeregeld. “Uit het WOO-verzoek blijkt dat er veel onregelmatigheden zijn, zoals de zogenaamde ‘arseenbult’, waarvan de grond plotseling schoon wordt verklaard en gebruikt mag worden voor mitigerende maatregelen. Ook de grondbalans klopt niet: alleen de vrijkomende grond uit Hagenbeek mag worden gebruikt, maar door een dreigend tekort stelt het waterschap voor om grond van De Berkel als Hagenbeek-grond te bestempelen.”

Stopzetten
Volgens Ariës handelt de gemeente Lochem ook dubieus in haar vergunningenbeleid. “Percelen met agrarische bestemming mogen ‘klimaatrobuust’ worden ingericht, maar de omzetting naar natuur wil de gemeente pas achteraf regelen!” Hij wijst erop dat de gemeenteraad van Haaksbergen een motie heeft aangenomen om de vernatting van het Haaksbergerveen stop te zetten. “Als de gemeente Lochem haar verplichtingen uit de Omgevingswet niet nakomt, lopen we tegen grote schade aan. De natuur in Hagenbeek is nu al aangetast: er zijn nauwelijks nog reeën te zien en de velden met pitrusplanten verdwijnen”, aldus Ariës.