Klimopbij duikt pas in de nazomer op

VORDEN/TERBORG – In september is het gros van de wilde planten uitgebloeid, maar de klimop beleeft dan juist zijn hoogtijdagen. Goed nieuws voor insecten die niet zonder nectar en stuifmeel kunnen. Veel insecten zijn gespecialiseerd, en geheel afhankelijk, van bepaalde planten. Dat geldt bijvoorbeeld voor nogal wat wilde bijensoorten. Waaronder – ze heeft haar naam eraan te danken – de klimopbij.

Door Sander Grootendorst

Wel zo handig om niet afhankelijk te zijn van een zeldzame plant, maar van eentje die je ook in stedelijke omgeving overal tegenkomt, hele schuttingen zijn begroeid met klimop, mensen planten hem als zodanig aan. Als je hem niet al te rigoureus snoeit, gaat-ie in de herfst volop bloeien en dat biedt zweefvliegen, dagvlinders, nachtvlinders en bijen een voedzame maaltijd.
De bijen van de lente en de zomer zijn grotendeels verdwenen (hun eitjes en larven zitten onder de grond, in plantenstengels of insectenhotels), de bijen van de nazomer en herfst beleven nu hun glorietijd. Met name de klimopbij, een soort, iets kleiner dan de honingbij, die aan een opmars in Nederland is begonnen en langzaam maar zeker minder zeldzaam wordt. Klimop bloeide er in de eeuwen hiervóór ook al, maar het klimaat was voor de bijbehorende bij nog te frisjes – daar is de afgelopen decennia duidelijk verandering in gekomen.
De eerste (Zuid-)Nederlandse waarneming dateert van 1997. Inmiddels zijn de klimopbijen ook doorgedrongen tot de Achterhoek, met eerste waarnemingen in 2018 in Terborg en Winterswijk. (Niet toevallig in de bebouwde kom: daar is het gemiddeld een paar graden warmer dan erbuiten). Behalve rijkelijk bloeiende klimop hebben ze behoefte aan plekken met een zanderige bodem, waarin ze hun nestgangen kunnen graven. Liefst zo verborgen mogelijk. Klimopbijen horen tot de bijengroep die nestgangen bekleden met een spulletje dat zijdeachtig aandoet. Niet voor de sier, maar als een soort preparaat dat helpt tegen schimmels. Als de klimop in november helemaal is uitgebloeid, gaat het bijenkroost goed voorbereid de winter in. Om pas aan het eind van de zomer weer op te duiken.