‘Hoe meer cacaofruitsap er gebruikt wordt, hoe meer boeren extra verdienen’

IVOORKUST/GROENLO - “’Waarom werken jullie met Kumasi eigenlijk niet gewoon met Tony’s samen?’ De afgelopen jaren werd ik die vraag sóms een beetje beu. Zeker omdat we dit de laatste twee jaar eigenlijk al stilletjes aan het voorbereiden waren, maar ik mijn lippen nog stijf op elkaar geperst moest houden. Maar nu mag ik het schaamteloos roeptoeteren: Kumasi Drinks en Tony’s Chocolonely (Chocolonely Foundation) bouwen samen met ETG Beyond Beans Foundation gewoon een f#cking-fabriek in Ivoorkust!!!”

Door Henri Walterbos

Grollenaar Lars Gierveld, de grondlegger van Kumasi Drinks, over het heet-van-de-naald-nieuws dat Chocolonely Foundation en Kumasi Drinks, samen met ETG/Beyond Beans een historische stap gezet hebben met de opening van de eerste fabriek in Ivoorkust die op grote schaal cacaofruitsap verwerkt. “Het eeuwenlang weggegooide witte vruchtvlees van de cacaoboon wordt benut als smaakvol ingrediënt, wat duizenden boeren een nieuwe, duurzame inkomstenbron gaat bieden. Duizenden cacaoboeren verdienen ineens extra aan het cacaofruitsap dat eeuwenlang verloren ging, zo wegliep de bodem in, tijdens de verwerking.”

Vanaf september dit jaar levert de faciliteit de eerste 30.000 liter aan de eerste grote afnemer, het Ivoriaanse juicemerk Ivorio. Volgend jaar groeit de productie al naar 300.000 liter. Hiermee wordt een cruciale stap gezet richting een rechtvaardigere en duurzame cacao-industrie.

Van verspilling naar waarde
Kumasi ontstond in 2021 toen journalist/documentairemaker en Grollenaar Lars Gierveld tijdens het maken van de documentaire ‘Mede mogelijk gemaakt’, voor RTL/Videoland met eigen ogen zag hoe West-Afrikaanse boeren nog steeds nauwelijks kunnen rondkomen van de verkoop van alleen cacaobonen. Hij begon te experimenteren met het friszoete sap, met een tropische fruitsmaak, dat in grote hoeveelheden verloren ging. Samen met Rogiér Power en Linda Klunder richtte Lars Kumasi op en introduceerde het sap als frisdrank op de Europese markt.

Meeropbrengst
Maar Lars Gierveld bleek niet voor een kleintje vervaardigd, keek verder, onderzocht nieuwe mogelijkheden om het sap te exploiteren om zodoende een zo hoog mogelijke meeropbrengst te genereren voor de cacaoboeren. Het sap bleek voor veel meer toepassingen geschikt te zijn: frisdranken, chocoladevullingen, zuivel, ijs, cocktails, wijn en meer. Zo ook een speciaal bier ‘TweAch’ Kumasi, in samenwerking met speciaal bierbrouwerij Brouwersnös en Jos Oostendorp van TweAch, in hun aller geboorteplaats Groenlo. Daarom verkoopt Kumasi het tropische fruitsap niet alleen onder eigen merk, maar ook aan andere merken.

Lars Gierveld (links) tijdens de introductie van TweAch Kumasi in 2021, in samenwerking met Jos Oostendorp (midden) en Rob Porskamp Brouwersnös.

Doordacht en zorgvuldig
Lars Gierveld zegt desgevraagd erg blij te zijn met de laatste ontwikkelingen. Niet meer stapje voor stapje, maar met zevenmijlslaarzen, maar zeer doordacht en zorgvuldig: “Want hoe meer cacaofruitsap er gebruikt wordt, hoe meer boeren extra verdienen. Het is eigenlijk belachelijk dat al die tijd alleen de bonen werden gebruikt en het fruit werd weggegooid. Zeker als je bedenkt dat het gewoon een exotische vrucht is met een friszoete tropische smaak en dat de meeste cacaoboeren bovendien niet fatsoenlijk rond kunnen komen van alleen de cacaoboon.”

Gezamenlijke missie voor eerlijkere cacao-industrie
De samenwerking tussen Kumasi en de Chocolonely Foundation is geen toeval. Beide organisaties willen de cacao-industrie fundamenteel veranderen. De Chocolonely Foundation ondersteunt projecten en organisaties die bijdragen aan een waardig bestaan in cacaogemeenschappen in Ivoorkust en Ghana en richt zich op activiteiten die buiten de directe toeleveringsketen van Tony’s vallen. Kumasi zorgt dat boeren meer waarde uit hun oogst kunnen halen, door niet alleen de bonen, maar de hele vrucht te gebruiken.

Groeiende impact door lokale productie
Co-founder Linda Klunder verhuisde twee jaar geleden naar Ivoorkust, het land waar ongeveer de helft van alle cacao vandaan komt, om ter plekke de fabriek op te zetten. “Meer dan 5.000 boeren leveren straks hun cacaofruit aan. Via ETG/Beyond Beans worden zij lokaal getraind en ontvangen zij zonder extra werk een rechtstreekse betaling voor het sap dat zij aanleveren. De eerste producties voor de Ivoriaanse markt starten in september dit jaar.”

Anna Laven, Head of the board Chocolonely Foundation spreekt van een krachtige samenwerking: “De kracht van dit partnerschap zit in het domino-effect: “Veel van de boeren met wie Tony’s samenwerkt, profiteren nu ook van het persen van cacaosap, waardoor zij extra inkomen genereren uit dezelfde cacaobonen. Dat is een belangrijke stap richting hogere inkomens en een eerlijkere sector. Samen bouwen we aan sterke, veerkrachtige cacaogemeenschappen en een chocolade-industrie waarin gelijkheid de norm is, niet de uitzondering”.

Naast de Chocolonely Foundation zijn verschillende impact investeerders en -fondsen betrokken, waaronder Unknown Group uit Den Haag, Mudita Coop uit Rotterdam, RVO en IDH.

(APART KADER)

Onafhankelijke organisatie
De Chocolonely Foundation ondersteunt projecten en organisaties die bijdragen aan welvarende cacaoteeltgemeenschappen in Ivoorkust en Ghana, systeemverandering stimuleren en de status quo uitdagen. Hoewel de organisatie dezelfde naam heeft (Tony’s), is het in feite een onafhankelijke organisatie en neemt het bestuur zijn eigen beslissingen.

Chocolonely Foundation/Tony’s Chocolonely
“Wij (Tony’s) zetten ons in om een einde te maken aan uitbuiting in de cacaosector door de sector van binnenuit te veranderen. Hoe? Door waanzinnig lekkere chocolade te produceren en te verkopen, gemaakt van cacao die we verantwoord inkopen, volgens onze 5 inkoopprincipes. De Chocolonely Foundation richt zich op andere zaken, zoals het verstrekken van financiering of sociale leningen voor zaken als schoolgeld. Geld dat in het cacaoseizoen wordt verdiend, wordt tijdens het seizoen uitbetaald, dus het kan voorkomen dat boeren niet genoeg geld hebben om hun kinderen in september naar school te sturen. De Foundation kan hierbij helpen door ervoor te zorgen dat de boerengemeenschappen stabieler zijn en minder risico’s nemen.”

Financiering
Ter ondersteuning van de stichting doneert Tony’s Chocolonely jaarlijks 1% van haar netto-omzet aan de Chocolonely Foundation. Met deze gelden steunt de Foundation een breed scala aan projecten en initiatieven die zich richten op de volgende impactgebieden: sterke, veerkrachtige en inclusieve cacaogemeenschappen, armoede en welvaart, stimulerende omgevingen in cacaoteeltgemeenschappen.