Een mythe in Winterswijk ontzenuwd, een nieuwe ontstaat

WINTERSWIJK - Soms worden feiten voor waar gehouden, terwijl ze pertinent onwaar zijn. Ook sommige ideeën blijven gevolgd worden, terwijl al lang duidelijk is dat ze tot een negatief resultaat leiden. Kijk er de politiek maar op na. Behoefte moet altijd nog leiden tot het inwilligen daarvan, en krimp moet altijd nog worden ‘opgelost’ met groei. Bij velen zullen de haren nu al overeind staan, maar we houden het luchtig.

Door Clemens Bielen

De ‘verlossende’ maan 
We kennen allemaal de nieuwe maan, de wassende maan, de halve maan en de afnemende maan.
Voor de kraamafdeling van het voormalige St. Elisabeth Ziekenhuis aan de Vredenseweg in Winterswijk had de volle maan een bijzondere betekenis.

Volgens een oud-medewerkster werd op de kraamafdeling een dubbele wacht ingesteld bij volle maan. Of deze inroostering ook bij andere ziekenhuizen de gewoonte was, is mij niet bekend.

Dat er meer kinderen geboren werden bij volle maan was ‘evident’. Aan verklaringen was ook geen gebrek. Dat de maan door zijn zwaartekracht en door het licht invloed heeft op de natuur is destijds beweerd en in deze tijd in diverse gevallen bewezen. Dus waarom geen invloed op de geboortes?

De baby’s zouden door de zwaartekracht van de maan op de weg naar buiten worden geholpen. Het licht van de volle maan zou invloed hebben op het gedrag van de foetus, die nu eindelijk wel eens het licht wilde zien.

Hoe men er ook over dacht, het was een vaststaand feit dat er meer kinderen werden geboren bij volle maan.

Lang is dit inzicht overeind gebleven. Maar bij het werkelijk registreren van de geboortes bij volle maan bleek het toch niet te kloppen. De kneep zit ‘m erin, dat het drie dagen per maand volle maan lijkt, terwijl het in werkelijkheid maar één nacht per maand volle maan is. Vele moeders kunnen zich dus nog goed herinneren dat het volle maan was bij de geboorte van hun kind, maar bij twee van de drie was het geen volle maan!

De Jacobskerk, het Woold en de bankjes
Een maand geleden kwamen de verzamelde columns ‘Vanaf een bankje’ van Bernhard Harfsterkamp in boekvorm uit. Bij het lezen van Bankje 21 ‘Op een oude vuilnisbelt’ stuitte ik op de wijdverbreide mythe dat de omloop van de Jacobskerk even hoog zou zijn als het Woold.

Bernhard mijmerde over de vraag wat het hoogste punt van de gemeente zou zijn.

“De hoogste plek van Winterswijk? Ik ben geneigd te zeggen dat dit de kerktoren aan de markt is. Tegelijkertijd herinner ik me dan meteen dat als ik door het Achterwoold fiets, ik op dezelfde hoogte fiets.

Het is een bewering, die ik diverse malen heb gehoord: De omloop van de Jacobskerk zou even hoog liggen als het Woold. Maar daar ligt toch een rekenfoutje aan ten grondslag.

De feiten: Het Achterwoold ligt om en nabij op 49 meter NAP, de Jacobskerk is 57 meter hoog, de omloop zal dus een tiental meter lager liggen. Dat klopt aardig met de bewering van Bernhard, ware het niet dat de markt al op 35 meter NAP ligt. Het werkelijke hoogteverschil tussen de markt en het Achterwoold bedraagt dus slechts 14 meter. En na 14 meter klimmen in de Jacobskerk is nog lang niet de omloop van de toren bereikt!

Het zou me niet verbazen als Bernhard geweten zou hebben dat het verhaal niet klopte, maar sommige mythen moet je in stand houden, vertrouwde hij mij eens toe.

Zo gaat volgens Bernhard ook het verhaal, dat het boventallig aantal bankjes in het Winterswijkse buitengebied te wijten zou zijn aan een overijverige ambtenaar, zelf fietsliefhebber, die per ongeluk de bankjes tweemaal besteld zou hebben.

Is er toch weer een mythe terug.