Kinderen van de Barchschole planten vrijheidsboom op schoolplein

BARCHEM - De 91-jarige Johan Saaltink, die als jongetje de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding meemaakte heeft samen met de kinderen Lois, Ize, Teun en Jop van de Barchschole op dinsdag 1 april, de dag dat Barchem werd bevrijd, een ‘Vrijheidsboom’ geplant op het schoolplein. Dit initiatief ter gelegenheid van tachtig jaar vrijheid kwam van het Comité 4 en 5 mei Barchem, onderdeel van de Vereniging Contact Barchem. 

Door Jan Hendriksen 

“Deze boom heeft een mooie plek hier op het schoolplein gekregen omdat we vinden dat iedereen hier in vrijheid moet kunnen leren, spelen en gelukkig zijn. Laten we de vrijheid die we hebben altijd koesteren en zorgen dat we nooit vergeten wat het betekent om vrij te zijn.” Dit was de introductie van Leonie Bannink, één van de commissieleden van het 4 /5 mei comité in Barchem.
Dinsdag 1 april stond in het teken van vrijheid, georganiseerd door de Barchschole en commissieleden van het Comité 4 en 5 mei Barchem. Johan Saaltink vertelde in de week voor deze dag de kinderen van de Barchschole over zijn ervaringen. Ook een commissielid kwam mee en sprak over de gebeurtenissen in en rondom Barchem tijdens de oorlog. De kinderen luisterden aandachtig en waren onder de indruk van de persoonlijke verhalen van Saaltink en de historische gebeurtenissen in Barchem.
Johan begon zijn verhaal in elke klas met: “Ik ben geboren in Eibergen, als jongste van tien kinderen. Ik was zes jaar toen de oorlog begon. Mijn oudere broers moesten zich verschuilen voor de Duitsers en gingen onderduiken. Ik was toen net zo oud als jullie nu.” De kinderen in de klas waren muisstil en gaven hem hun volledige aandacht.

Belangrijk
Tijdens het welkomstwoord werd ook benadrukt dat het precies tachtig jaar geleden was dat Barchem werd bevrijd. “Veel mensen in Barchem zullen deze dag nooit vergeten. Daarom staan we hier samen stil bij wat vrijheid voor ons betekent. Door te luisteren naar de verhalen van de mensen die hier vroeger woonden, of deze te bekijken op film of op YouTube, wordt steeds duidelijker dat vrijheid voor veel mensen in die tijd ver weg leek. Ook hier in Barchem gebeurden veel ingrijpende dingen. En zelfs nu, in andere delen van de wereld, kunnen kinderen en volwassenen niet in vrijheid leven zoals wij dat kunnen. Dit is voor ons moeilijk voor te stellen, omdat wij hier in Barchem gelukkig wel in vrijheid kunnen leven. Daarom is het zo belangrijk dat we de verhalen van toen blijven doorgeven.”

Bloemen
Veel kinderen van de Barchschole hadden ook een bloem meegebracht. Die werden later door leerkrachten en commissieleden naar de graven van de soldaten op de Barchemse begraafplaats gebracht, als eerbetoon aan degenen die hun leven gaven voor onze vrijheid. Gedurende de schooldag op 1 april werd met verf een afdruk van de handen van alle kinderen gemaakt. Deze handen worden verwerkt tot een prachtig kunstwerk op een groot doek, met als thema 80 jaar vrijheid dat op 5 mei tijdens de lunch wordt onthuld. Daarnaast heeft elke leerling van de 4/5 mei-commissie een potlood ontvangen met daarop de tekst ‘80 jaar vrijheid’.

Tentoonstelling ‘80 jaar vrijheid’
De kinderen van de Barchschole werkten in de week voorafgaand aan 1 april aan verschillende projecten voor de tentoonstelling ‘80 jaar vrijheid’, die op de middag van 1 april werd geopend. Ouders, grootouders en andere belangstellenden bewonderden de werkstukken. Zowel de school als het Comité 4 en 5 mei Barchem waren trots op wat de kinderen hadden gemaakt. Het was bijzonder om te zien hoe jong en oud samenwerkten, van elkaar leerden en herinneringen levend hielden. Zo hadden de kinderen bijvoorbeeld op een grote rood-wit-blauwe vlag hun wens op een vredesduif geschreven. De achtjarige Jula had bijvoorbeeld de wens: “Dat er altijd vrede op de wereld mag zijn.”

Gedichten
Ook hadden kinderen voor deze dag speciale gedichten geschreven zoals Růžena, Jade, Tess en Lola die het gedicht ‘Vrijheid’ hadden geschreven.

80 jaar zijn we vrij,
dat maakt ons heel erg blij.
Vandaag gaan we vieren,
dat alle mensen en dieren,
van de oorlog zijn bevrijd,
dat was een nare tijd.

Die tijd was echt niet fijn,
niet voor groot en niet voor klein.
Op een dag kwamen de soldaten van Engeland,
Amerika en Canada,
toen we door hun bevrijd werden riep iedereen: Hoera!
Door hun is de oorlog al 80 jaar klaar,
we zijn ze heel erg dankbaar!

Duitsland heeft hun lesje wel geleerd,
want wat ze deden was erg verkeerd.
Maar het gaat erom dat we vrij zijn,
dat vinden wij heel erg fijn!
Vandaag, op 1 april, is iedereen blij:
Want Barchem is al 80 jaar vrij! 

Eerste activiteit(en)
Het planten van de ‘Vrijheidsboom’ en de tentoonstelling vormden samen de eerste activiteit van een uitgebreid programma rond de 80 jaar bevrijding in Barchem van Comité 4 en 5 mei Barchem. Het was een prachtige dag om op terug te kijken. Op zaterdag 5 april brachten negentien familieleden van gesneuvelde soldaten een bezoek aan de begraafplaats in Barchem en woonden ze een plechtige ceremonie bij, waarbij speeches werden gehouden en kransen werden gelegd.  Op zondag 6 april bracht een stoet legervoertuigen van ‘Keep them Rolling’ onder meer een bezoek aan Barchem.

Herdenking
Op 4 mei worden in Barchem de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht met een ceremonie die dit jaar iets anders zal zijn dan de herdenkingen in de afgelopen jaren. Iedereen is welkom om samen te komen bij de Barchkerk. Om 19.30 uur start aldaar de plechtigheid en betoont men eer aan hen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Er worden kransen gelegd en is er een moment van stilte. Zangvereniging Encore verleent haar medewerking. Aansluitend loopt men gezamenlijk naar de begraafplaats om de graven te bezoeken van hen die in de Tweede Wereldoorlog zijn gesneuveld. Men eindigt bij de 25 oorlogsgraven van de Gemenebest: jonge mannen uit Engeland, Nieuw-Zeeland en Australië tussen de 18 en 35 jaar. Om tot uitdrukking te brengen hoe jong dat is, zullen Barchemse jongens en mannen in dezelfde leeftijd als de gesneuvelden, bij de graven staan. Ook zal er over de gesneuvelde soldaten worden verteld, waarna er bloemen bij de graven worden gelegd.

Fietstocht en -lunch
Op Bevrijdingsdag, 5 mei, organiseert de 4 mei Commissie Barchem een fietstocht langs locaties met oorlogsherinneringen. Bij elke plek staan informatieborden. De tocht van circa 20 kilometer start tussen 10.45 en 11.15 uur bij de Dorpspomp (bij de Barchkerk) en eindigt op het Dorpsplein, waar vanaf 13.00 uur een Bevrijdingslunch wordt gehouden. Aansluitende zijn er verschillende Oud-Hollandse spellen voor jong en oud, en een dj verzorgt de muziek. Fiets- en voedselbonnen kunnen tot 30 april gekocht worden bij Vakman Koeleman in Barchem (5 euro). Kinderen tot en met twaalf jaar kunnen gratis deelnemen.

Meer informatie over 80 jaar Bevrijding Barchem op de website van Beleef Barchem en de facebookpagina van Comité 4 en 5 mei Barchem.

https://beleefbarchem.nl/