Hoe komen onze dieren veilig de jaarwisseling door?

DINXPERLO - Veel dierenbezitters zien de aanloop naar de jaarwisseling weer met angst en beven tegemoet. Een hond uitlaten wanneer er plotseling ergens vuurwerk wordt afgestoken, is geen pretje. Angstige honden en katten die in huis bibberend een veilig plekje zoeken, bezorgen hun baasjes vaak veel stress, en ook andere dierenbezitters maken zich vaak zorgen over de laatste dagen van het jaar. Aan de traditie om het oude jaar uit te luiden met vuurwerk, komt volgend jaar wettelijk een einde. Maar zolang Duitsland en België geen vuurwerkverbod hebben ingesteld, zal er in het grensgebied tijdens de jaarwisseling nog steeds vuurwerk te horen en te zien zijn.

Door Iris Jansen

Voor huisdieren, paarden, landbouwdieren en dieren in de natuur, levert de periode naar de jaarwisseling in veel gevallen enorme stress op. Hoe kun je daar nu het beste mee om gaan? De dieren in de natuur zoeken een eigen schuilplek, maar voor vogels in de steden is die mogelijkheid helaas zeer beperkt.
Ook in de landelijke gebieden wordt veel vuurwerk afgestoken en in verschillende regio’s klinken op oudejaarsdag de doffe knallen van het traditionele carbidschieten, alhoewel die knallen voor dieren minder stress opleveren dan vuurwerk.

Tips
Dierenarts Diana Heijink-Korb van Slingeland Dierenartsen geeft graag tips om de huisdieren zo goed mogelijk te begeleiden. “Jaarlijks is vanaf deze tijd de vuurwerkstress bij huisdieren weer een belangrijk thema in de praktijk. Die stress kan zo erg zijn dat dierenbezitters voor de jaarwisseling ergens een vakantieverblijf boeken dat vuurwerkvrij is, want die zijn er in Nederland. Wij kennen zelfs mensen die voor middernacht met hun huisdieren over de snelweg rijden om maar weg te zijn van het vuurwerk. De angst bij honden en katten gaat ook niet weg, maar verergert van jaar tot jaar; ze wennen er dus niet aan. Het gehoor van dieren is zoveel malen sterker dan bij mensen en daarbij kun je niet uitleggen dat ze niet bang hoeven te zijn. Uiteraard zijn er ook dieren die geen angst hebben, maar ook bij die dieren moet je blijven oppassen want het kan zomaar gebeuren wanneer een dier opeens schrikt. Jaarlijks lopen er veel honden en katten weg rond de jaarwisseling wanneer ze geschrokken zijn van de lichtflitsen en de knallen. Het gebeurt vaak genoeg dat de hond zich plotseling losrukt en er vandoor gaat. Dan is het natuurlijk verschrikkelijk wanneer je je hond niet meer kan terugvinden. Houd de honden vroegtijdig aan de lijn, of neem een extra lange lijn wanneer ze niet gewend zijn om aangelijnd te lopen. Neem een tuig in plaats van een halsband en pas de tijden aan van uitlaten. Het meeste vuurwerk wordt ’s avonds na 22.00 uur afgestoken. Zorg dat ze niet uit huis kunnen ontsnappen en doe de gordijnen dicht, laat meer licht branden dan anders en zet radio of televisie harder. Dat schakeert de lichtflitsen en het geknal. Zorg voor plekjes waar de dieren zich veilig voelen. Een deken over de bench kan bijvoorbeeld al een oplossing zijn.”

Gedrag van mens
Het gedrag van de mens heeft ook invloed op het gedrag van het dier. Hoe ga je nu om met een angstig huisdier? Diana: ”Boos worden heeft geen enkele zin, maar extra aandacht geven ook niet. Probeer zelf normaal te doen en een normale thuissituatie aan te houden. Natuurlijk kun je de hond of kat wel gerust stellen en proberen af te leiden of hem ergens anders in huis een veilig plekje aanbieden.”

“Er zijn tegenwoordig ook Thundershirts te koop voor honden en katten. Dat zijn strakke pakjes die een veilig gevoel geven, zoals het inbakeren van baby’s. Soms zie je ook dat huisdieren dichtbij de baas willen blijven en hem of haar door huis volgen. In zo’n geval kun je dat gewoon toelaten als de hond of kat zich zo veiliger voelt. Uiteraard zijn er via de dierenarts ook medicamenten verkrijgbaar. Neem daarvoor ruim op tijd contact op met de dierenarts en niet pas op oudejaarsdag. De dosis moet worden opgebouwd voordat het werkzaam is en op het dier worden afgestemd. Ga in ieder geval niets geven dat voor mensen bedoeld is, dat kan heel gevaarlijk zijn voor de gezondheid van het dier. Voor katten zijn er producten op basis van feromonen beschikbaar die helpen stress af te bouwen. Ze zijn beschikbaar als spray of als verdamper die je in het stopcontact kan steken. De stof heeft geen effect op mensen en zijn speciaal werkzaam bij katten.”

Paarden
Voor paarden en landbouwdieren geldt een andere aanpak. Ze staan vaak in koppels en kunnen in veel gevallen niet op stal. Wat is verstandig om te doen? Diana: “Veiligheid voor mens en dier staat voorop. Wat op stal kan, zet bijtijds op stal en zorg dat de stal veilig is zonder scherpe punten, met goede stalbedekking en goed sluitende deuren. Laat met de jaarwisseling zoveel mogelijk helder licht branden en zet de radio hard aan. Geef tegen middernacht nog wat hooi ter afleiding en kijk regelmatig of alles in orde is. Wanneer je geen stallingsmogelijkheid hebt, moet je proberen buiten zoveel mogelijk licht te creëren middels bijvoorbeeld een trekker of lampen. Probeer ook iets van geluid te organiseren. Oefen dit wel enkele dagen tevoren zodat dat de dieren eraan gewend zijn. Kijk van tevoren de heining na, zodat er geen dieren kunnen uitbreken. Uiteraard kun je hooi aanbieden ter afleiding. Voor paarden zijn er rustgevende supplementen te krijgen, maar die moet je vaak ook dagen van te voren gaan geven. Dat kan net de scherpe kantjes eraf halen.”

“Wanneer je weet dat je paard of pony totaal gestrest raakt door het vuurwerk en er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan, kun je de dierenarts raadplegen voor een medicament. Maar ook bij deze dieren geldt om je ruim van tevoren voor te bereiden op de jaarwisseling. En heel belangrijk: laat je dier niet met de jaarwisseling alleen en houdt goed toezicht op de dieren buiten en op stal. Het hebben van dieren is nu eenmaal een grote verantwoordelijkheid, ook tijdens de jaarwisseling.”