Steen- en kerkuilen krijgen een ring van Vogelwerkgroep Berkelland

REKKEN – De zomermaanden zijn drukke maanden voor de Vogelwerkgroep Berkelland afdeling ‘Uilen’. Na een eerdere inspectie van de nestkasten op eieren, worden de jonge vogels in deze periode geringd. Vrijdagochtend trok Henk Lammers, coördinator ‘Uilen’ van de Vogelwerkgroep Berkelland, met medevrijwilliger Berend Jager naar Rekken om aan de Zuidrekkenseweg bij de familie Blaauboer jonge steen- en kerkuilen te ringen. In zijn gebied Eibergen, Rekken en Groenlo staan maar liefst 430 steenuilenkasten, 210 kerkuilenkasten, 130 bosuilenkasten en 150 torenvalkkasten.  

Door Rob Weeber

Uitgenodigd waren ook leerlingen van de OBS De Berkel, groep 5/6. Zij kregen van Henk een biologieles op maat vanuit de praktijk en keken vol verwachting uit naar de jonge uilen. Verder waren traditiegetrouw ook de buren aanwezig. “Ieder jaar als de jonge uilen uit het nest verstoten zijn, komen ze bij mij overwinteren”, aldus een buurman. “Ze vormen echter geen nieuw nest.” Naast het aanbrengen van de ring wordt ook de lengte van de vleugelhandpennen opgemeten en het gewicht bepaald. De lengte van de handpennen geeft de leeftijd van het jong aan.

Steenuil 
Als eerste werd de buitenkast met steenuilen leeggehaald. Daarin zaten twee jonge uiltjes samen met de moeder. Steenuilen zijn klein en kunnen met hun felgele ogen redelijk zien. Daardoor jagen ze ook in de schemering. Pas als de moederuil tenminste vier eieren heeft gelegd, gaat ze broeden, wat doorgaans 28 dagen duurt. De jongeren worden geringd als ze zo’n twintig dagen oud zijn. “De poten zijn dan al volgroeid, dus de ring kan niet gaan knellen”, legt Henk uit. Daarna blijven ze nog zo’n 28 dagen in de kast alvorens het te verlaten. Het worden dan zogenaamde takkenlopers, totdat ze kunnen vliegen. Gemiddeld worden uilen 3 tot 4 jaar oud. Een van de geringde jonge steenuilen had handpennen van 80 mm lengte en woog 126 gram. Zijn bijbehorende leeftijd was 19 dagen.

Opvallend is dat de moederuil steeds op dezelfde plek blijft om daar opnieuw te broeden.

Kerkuil
De kast met kerkuilen hangt op de zolder in het volledige donker. Kerkuilen zijn groter dan steenuilen, kunnen echter nauwelijks zien en jagen alleen ’s nachts. Hun gehoor daarentegen is extreem goed ontwikkeld. “Ze kunnen muizen tot wel 10 cm onder de sneeuw horen”, weet Henk. De nestkast liet zeven jonge kerkuilen zien. Jonge kerkuilen kunnen behoorlijk verschillen in leeftijd doordat de moederuil al na het eerste ei begint te broeden. “Dit jaar, in tegenstelling tot vorig jaar, is een goed uilenjaar”, laat Henk weten. Er zijn blijkbaar veel muizen. Dat moet ook wel, want voor een nest met zeven jongen moet de uil zo’n 20 tot 25 muizen per nacht vangen.” Ook de kerkuil verlaat als takkeling het nest en zal na zo’n 40 dagen zelf kunnen vliegen. Een van de kerkuilen had handpennen van 249 mm lengte, woog 340 gram en was 57 dagen oud. Saillant detail was dat zijn jongere broertje of zusje zwaarder was. Volgens Henk is dat normaal omdat de oudere uil al leert vliegen en dus meer vet verbrandt ten gunste van spiermassa.