Column De Buitenstaander: Muziek die door de tijd reist

14 januari 2017 reed ik ’s nachts; ‘en route’ door de provincie Groningen. Ik had met mijn band op het befaamde showcasefestival Noorderslag gespeeld. Ik moest de andere dag ’s morgens vroeg weer ergens anders zijn, reed in m’n uppie weg en was in een sneeuwstorm terechtgekomen. In het noorden is bar weinig verlichting langs de weg – bewust beleid: donker waar het kan, licht waar het moet.

Ik reed langzaam, dertig misschien, en had I’ll Never Get Out of This World Alive van Hank Williams op staan. Nou Hank, dacht ik, eerst hier maar eens uit zien te komen.

De sneeuw viel dicht en traag. De weg loste steeds een beetje op in wit. Ik zat in een soort tijdcapsule; de vlokken vielen in langzame seconden langs de ruit. Ik was nogal moe en juist daarom eerder vertrokken, maar nu leek de tijd zich uit te rekken. Niemand had me gewaarschuwd voor dit sneeuwfeest. Of ik had niet geluisterd. Dat kan ook. Heel goed zelfs.

De muziek bleef. Ze resoneerde door m’n hoofd. En ergens halverwege die rit besefte ik ineens dat Hank bij me was. Niet als herinnering, maar als aanwezigheid. Toen hij dit nummer schreef, begin jaren vijftig, zat hij waarschijnlijk op een veranda, in de hitte, met een paar borrels achter de kiezen. En nu, ruim zestig jaar later, reed ik door een sneeuwstorm in het noorden van Nederland en zong met hem mee.

Zelfde lied. Andere tijd. Andere wereld.

Het voelde even alsof die afstand niet bestond. Alsof muziek iets is wat zich niets aantrekt van jaren, landen of omstandigheden. Alsof een stem zich vast kan zetten in de tijd en op een willekeurig moment weer naast je komt zitten.

Ik reed door, de sneeuw werd minder, de weg kwam langzaam terug. De motor bromde, de ruitenwissers hielden stug hun eigen ritme aan. Hank zong door. Alsof er niets aan de hand was. Misschien was dat ook zo. Misschien gebeurt er niets bijzonders, en lijkt het alleen maar zo omdat je er middenin zit.

Thuis, in mijn muziekkamer heb ik een ingelijste poster hangen van het optreden dat nooit plaatsvond: Live Jamboree, Hank Williams 1 januari 1953. Een nieuw jaar voor velen, de laatste dag voor hem.

En soms, als ik ernaar kijk, voelt het alsof dat gemiste optreden toch ergens plaatsvindt. Niet op een podium, maar in flarden, in hoofden van mensen die luisteren. Alsof sommige momenten niet verdwijnen, maar zich ophouden in de tijd, wachtend om weer even opduiken als een stem die je ineens naast je hoort, midden in de nacht.
Tekst: Rocco Ostermann