Vossebos

Het kan nog een kleine twee weken en ik zeg er direct bij: de volledige ronde heb ik zelf nog nooit gefietst, maar het gaat me wel aan het hart. Het Vossebos gaat dicht. Het meest uitdagende gedeelte van de mountainbikeroute van Zelhem, een stuk van zo’n 4 kilometer op en af over ’t Hengelse Zand, wordt afgesloten. Pas in het voorjaar van 2022 is deze route officieel geopend. Nu – nog geen vijf jaar later – gaat er een streep door dit deel van de route. Het klinkt onwerkelijk, bijna als een grap, dat is het helaas niet.

Destijds sprak ik met onder anderen professioneel routebouwer Patrick Jansen. Hij is nota bene zelf opgeleid als bosecoloog en deed in het verleden veel onderzoek naar schade en overlast door mountainbikers. Hij was stellig: dit is dé manier is om recreatie en natuur samen te laten gaan. ‘Want als een mountainbiker op paden als deze kan fietsen, dan haalt hij niet in z’n hoofd om ergens anders te gaan fietsen’, zo liet de routebouwer optekenen.

Zo is het precies. Wij fietsten vroeger op onze mountainbikes veelal kriskras door het bos. Al volgden we ook vaak een onofficieel gebaand pad dat we ‘rondje Scheffer’ noemden. Die naam hadden we van horen zeggen, maar die verwees waarschijnlijk naar Zelhemmer Gerrit Scheffer, ooit Nederlands kampioen veldrijden. De ronde bestond allang, als jochie spelend op de Sahara zag ik de fietsers al opdoemen uit het bos, vervolgens over de heuvel verdwijnen. 

Het was een schouwspel dat zich elke pakweg tien minuten herhaalde. Het bos was groots, de gang van de fietser onbekend, het had iets magisch. Hier liep nu ook de route van ’t Vossebos, geheel nieuw aangelegd, met hulp van vele tientallen vrijwilligers. Zo konden velen genieten van deze sport en van het bos, gescheiden van andere recreanten, op een manier die – dat was het hele uitgangspunt bij de totstandkoming – geen schade toebrengt aan de natuur. 

Het is hier één van de best gewaardeerde routes van Nederland, maar dat zal de Stichting Herstel en Beheer Natuurwaarden – gevestigd in Haarlem – een zorg zijn. Deze club is glashelder: ’t Vossebos moet dicht voor mountainbikers. Toevallig sprak ik er dit weekend nog eentje, groot liefhebber van juist dit stuk, bochtig, technisch. Ook hij was glashelder. ‘Erg jammer’, klonk het. ‘Zo gaat er weer overal in het bos gefietst worden, behalve op de route.’

Het grondgevoel zit ons in deze regio in het bloed, of het nou op de crossmotor of op een fiets is. Wij vinden een pad om te gaan. Het zou zo mooi zijn als het samengaat, in overleg, met respect voor de natuur. Dat lukt in de Achterhoek volop, met een mountainbikenetwerk van inmiddels meer dan 200 kilometer. Het kan, het werkt, nu is het zaak om het te behouden. Dit plan vanaf een tekentafel ergens in het westen van het land draagt daar nul komma nul aan bij.